CSP · Carte de séjour pluriannuelle · 269 câu hỏi có đáp án
Câu hỏi kiến thức lấy nguyên văn từ danh sách chính thức của Bộ Nội vụ, vốn không kèm đáp án. Đáp án, giải thích và câu tình huống do ứng dụng biên soạn: khi có nghi ngờ, hãy đối chiếu với nguồn chính thức.
Luyện các câu này và thi thử 40 câuNgày 14 tháng 7 tương ứng với sự kiện gì?
Ngày 14/7 là Quốc khánh Pháp từ năm 1880, gợi nhớ sự kiện phá ngục Bastille (1789) và lễ hội Liên bang (1790). Ngày Lao động là 1/5, ngày chiến thắng 1945 là 8/5.
Đâu là một trong những biểu tượng của nước Cộng hòa Pháp?
Lá cờ ba màu là quốc kỳ (Hiến pháp, Điều 2). Hoa huệ tây là biểu tượng của chế độ quân chủ, đại bàng là biểu tượng của Đế chế Napoléon; tháp Eiffel là một công trình, không phải biểu tượng chính thức.
Nguyên tắc bình đẳng có nghĩa là:
Bình đẳng có nghĩa là luật pháp như nhau với mọi người, không phân biệt nguồn gốc, giới tính hay tôn giáo (Hiến pháp, Điều 1). Điều này không có nghĩa là ai cũng có cùng mức lương.
« Tự do, Bình đẳng, Bác ái » là:
« Tự do, Bình đẳng, Bác ái » là khẩu hiệu của nước Cộng hòa (Hiến pháp, Điều 2). Quốc ca là bài La Marseillaise; khẩu hiệu của Liên minh châu Âu là « Thống nhất trong đa dạng ».
Có được phép xúc phạm công khai một người vì họ khác biệt (khuyết tật, ngoại hình, giới tính…) không?
Xúc phạm công khai một người vì khuyết tật, giới tính, nguồn gốc hay tôn giáo là một tội, kể cả trên Internet. Tự do ngôn luận có giới hạn do luật định.
Có những nghề nghiệp nào được dành riêng cho nam giới không?
Bình đẳng nam nữ cấm việc dành riêng một nghề cho một giới; quân đội và cảnh sát cũng tuyển phụ nữ. Luật chỉ có vài ngoại lệ rất hiếm (ví dụ một vai diễn của diễn viên).
Hiến pháp của nền Cộng hòa thứ Năm có từ khi nào?
Hiến pháp của nền Cộng hòa thứ Năm được ban hành ngày 4/10/1958, thời tướng de Gaulle. Năm 1946 là Hiến pháp của nền Cộng hòa thứ Tư; năm 1789 là năm của Tuyên ngôn Nhân quyền và Dân quyền.
Chế độ chính trị của nước Pháp là:
Pháp là một nước Cộng hòa không thể chia cắt, thế tục, dân chủ và xã hội (Hiến pháp, Điều 1). Từ năm 1870 không còn vua hay hoàng đế. Lưu ý: Anh hay Tây Ban Nha là các nước quân chủ.
Biểu tượng nào sau đây chính thức đại diện cho nước Cộng hòa Pháp?
Biểu tượng quốc gia chính thức (emblème national) là lá cờ ba màu xanh, trắng, đỏ (Hiến pháp, Điều 2). Hoa huệ tây là biểu tượng của các vua Pháp, đại bàng là biểu tượng của Napoléon.
Có thể nhìn thấy khẩu hiệu của nước Cộng hòa ở đâu?
Khẩu hiệu « Tự do, Bình đẳng, Bác ái » được khắc trên mặt tiền các công trình công cộng (tòa thị chính, trường học) và trên đồng xu euro của Pháp. Tiền giấy euro dùng chung ở châu Âu nên không có biểu tượng quốc gia.
Đâu là những biểu tượng chính thức của nước Cộng hòa Pháp?
Các biểu tượng của nước Cộng hòa là lá cờ ba màu, quốc ca (La Marseillaise), khẩu hiệu, Marianne và ngày 14/7. Hoa huệ tây và vương miện là biểu tượng của chế độ quân chủ.
Bình đẳng là gì?
Bình đẳng nghĩa là luật pháp như nhau với tất cả mọi người, không phân biệt nguồn gốc, giới tính hay tôn giáo. Mỗi người vẫn giữ quan điểm và tôn giáo riêng.
Tự do có nghĩa là gì?
Theo Điều 4 Tuyên ngôn 1789, tự do là được làm mọi điều không gây hại cho người khác. Giới hạn của tự do do pháp luật quy định.
Từ « fraternité » (bác ái) trong khẩu hiệu của Pháp có nghĩa là gì?
Bác ái là sự đoàn kết giữa mọi người: giúp đỡ người yếu thế, tương trợ lẫn nhau. Ví dụ cụ thể là hệ thống An sinh xã hội hay hoạt động tình nguyện trong các hội đoàn.
Con vật nào là biểu tượng của nước Pháp?
Gà trống Gaulois là biểu tượng truyền thống của nước Pháp, thấy ví dụ trên áo đấu của các đội tuyển thể thao. Đây không phải biểu tượng được ghi trong Hiến pháp.
Một trong những vai trò của các hội đoàn (association) là gì?
Hội đoàn tập hợp mọi người quanh một dự án chung không vì lợi nhuận: thể thao, văn hóa, từ thiện, giúp đỡ người khác. Luật do Quốc hội biểu quyết và việc xét xử do tòa án thực hiện.
Tên của quốc ca Pháp là gì?
Quốc ca Pháp là La Marseillaise (Hiến pháp, Điều 2), do Rouget de Lisle sáng tác năm 1792. Khúc hoan ca (Ode à la joie) là bài ca của Liên minh châu Âu.
Biểu tượng nào của nước Cộng hòa Pháp có ba màu?
Lá cờ Pháp có ba màu: xanh, trắng, đỏ. Đó là quốc kỳ được quy định tại Điều 2 Hiến pháp.
Ngày Quốc khánh Pháp là ngày nào?
Quốc khánh Pháp là ngày 14/7. Ngày 1/5 là ngày Lao động, 8/5 là ngày chiến thắng 1945 và 11/11 là ngày đình chiến 1918.
Khẩu hiệu của nước Cộng hòa Pháp là gì?
Khẩu hiệu « Tự do, Bình đẳng, Bác ái » được ghi tại Điều 2 Hiến pháp. « Lao động, Gia đình, Tổ quốc » là khẩu hiệu của chế độ Vichy; « Thống nhất trong đa dạng » là của Liên minh châu Âu.
Ngôn ngữ chính thức của nước Cộng hòa Pháp là gì?
« Ngôn ngữ của nước Cộng hòa là tiếng Pháp » (Hiến pháp, Điều 2). Các ngôn ngữ vùng như tiếng Breton là di sản của nước Pháp nhưng không phải ngôn ngữ chính thức.
Tiếng Pháp có vị trí như thế nào trong nước Cộng hòa?
Điều 2 Hiến pháp ghi: « Ngôn ngữ của nước Cộng hòa là tiếng Pháp ». Đó là ngôn ngữ của hành chính, tư pháp và giáo dục (luật Toubon năm 1994).
Quyền tự do nào cho phép mỗi người bày tỏ ý kiến của mình?
Quyền tự do ngôn luận cho phép nói và viết ra ý kiến của mình (Tuyên ngôn 1789, Điều 11). Quyền này có giới hạn: không được lăng mạ, vu khống hay kích động thù hận.
Câu nào đúng? Quyền tự do ngôn luận:
Mọi người đều có thể bày tỏ ý kiến, kể cả chỉ trích chính phủ, nhưng pháp luật trừng phạt hành vi lăng mạ, vu khống, đe dọa và kích động thù hận.
Lá cờ Pháp có những màu gì?
Lá cờ Pháp có ba sọc dọc xanh dương, trắng, đỏ (Hiến pháp, Điều 2). Mẹo nhớ: màu xanh nằm phía cột cờ.
La Marseillaise là gì?
La Marseillaise là quốc ca Pháp (Hiến pháp, Điều 2). Bài hát do Rouget de Lisle sáng tác năm 1792 và mang tên này vì các binh sĩ từ Marseille đã hát nó ở Paris.
Theo truyền thống, sự kiện gì được tổ chức trên đại lộ Champs-Élysées vào ngày 14/7 để kỷ niệm Quốc khánh?
Mỗi ngày 14/7 có một cuộc diễu binh trên đại lộ Champs-Élysées ở Paris, với sự có mặt của Tổng thống. Bẫy: giải đua xe đạp Tour de France cũng về đích ở đây, nhưng vào cuối giải chứ không phải ngày 14/7.
Marianne là ai?
Marianne là một người phụ nữ mang tính biểu tượng, đội mũ Phrygien, đại diện cho nước Cộng hòa. Có thể thấy tượng bán thân của bà ở tòa thị chính và hình bà trên tem thư. Bà không phải là người có thật.
Một người có thể tự do thay đổi tôn giáo không?
Tự do tín ngưỡng cho phép mỗi người tin, không tin hoặc thay đổi tôn giáo mà không cần xin phép. Không ai được áp đặt tôn giáo lên một người trưởng thành.
« Nước Pháp là một nước Cộng hòa không thể chia cắt, ..., dân chủ và xã hội ». Hãy hoàn thành câu trích từ Điều 1 Hiến pháp:
Điều 1 ghi: « Nước Pháp là một nước Cộng hòa không thể chia cắt, thế tục, dân chủ và xã hội. » Pháp không có quốc đạo và không phải là nhà nước liên bang.
Luật tách biệt Giáo hội và Nhà nước được thông qua vào năm nào?
Luật tách biệt Giáo hội và Nhà nước được ban hành ngày 9/12/1905. Vì vậy ngày Thế tục (laïcité) là ngày 9/12.
Nguyên tắc thế tục (laïcité) cho phép điều gì?
Thế tục bảo đảm tự do tín ngưỡng: mỗi người có thể tin, không tin hoặc đổi tôn giáo. Nhà nước trung lập và luật pháp của nước Cộng hòa áp dụng cho tất cả, bất kể tôn giáo.
Quyền nào được bảo đảm bởi nguyên tắc thế tục?
« Nước Cộng hòa bảo đảm tự do tín ngưỡng » (luật 1905, Điều 1). Đây là cốt lõi của thế tục: mỗi người được tự do về niềm tin của mình.
Tại sao phải tôn trọng nguyên tắc thế tục ở trường học?
Ở trường công, thế tục bảo vệ tự do tín ngưỡng của học sinh và giúp các em tránh bị tuyên truyền tôn giáo. Học sinh vẫn có thể theo tôn giáo, nhưng nhà trường luôn trung lập.
Thế tục (laïcité) là gì?
Thế tục tách biệt Nhà nước và tôn giáo: Nhà nước trung lập, không công nhận và không tài trợ tôn giáo nào, đồng thời bảo đảm quyền tự do tin hoặc không tin. Thế tục không cấm tôn giáo.
Một đứa trẻ có thể từ chối đi học vì lý do tôn giáo không?
Việc học là bắt buộc với mọi trẻ em từ 3 đến 16 tuổi. Tôn giáo không phải lý do để từ chối đi học. Nhà trường có thể cho nghỉ từng ngày vào dịp lễ tôn giáo lớn, nhưng không chấp nhận việc bỏ học.
Một người có quyền không tin vào tôn giáo nào không?
Tự do tín ngưỡng bảo vệ cả người có đạo lẫn người vô thần hay bất khả tri. Không ai phải khai báo tôn giáo của mình với cơ quan hành chính.
Amina làm việc tại quầy tiếp đón của tòa thị chính (mairie). Cô muốn đội khăn tôn giáo trong giờ làm việc. Cô có được phép không?
Nhân viên dịch vụ công (mairie, préfecture, bệnh viện công, trường công) phải tuân thủ nguyên tắc trung lập: họ không được thể hiện tôn giáo khi làm việc. Thị trưởng không thể miễn trừ quy định này.
Karim đến préfecture (tỉnh đường) để gia hạn thẻ cư trú. Anh đội một chiếc mũ tôn giáo nhỏ. Nhân viên có được từ chối tiếp anh vì lý do này không?
Sự trung lập chỉ áp dụng cho công chức, không áp dụng cho người sử dụng dịch vụ. Người dân được mang biểu tượng tôn giáo tại cơ quan hành chính, miễn là không che mặt và tôn trọng trật tự.
Mei học lớp 8 (4e) tại một trường trung học cơ sở công lập. Em muốn đến lớp với khăn trùm tôn giáo lớn. Điều đó có được phép không?
Luật ngày 15/3/2004 cấm học sinh các trường tiểu học, trung học cơ sở và trung học phổ thông công lập mang biểu tượng tôn giáo dễ thấy (khăn trùm, kippa, thánh giá lớn). Sự đồng ý của cha mẹ không thay đổi điều này.
Leïla là sinh viên tại một trường đại học công lập. Cô đội khăn tôn giáo khi lên lớp. Điều đó có được phép không?
Lệnh cấm biểu tượng tôn giáo dễ thấy chỉ áp dụng cho học sinh tiểu học và trung học công lập. Sinh viên là người trưởng thành sử dụng dịch vụ công nên được mang biểu tượng tôn giáo. Lưu ý: khăn che kín mặt vẫn bị cấm ở mọi nơi công cộng.
Thanh là nhân viên một công ty tư nhân về logistics. Anh đeo một mặt dây chuyền tôn giáo nhỏ. Về nguyên tắc, anh có được đeo nó khi làm việc không?
Trong khu vực tư nhân, tự do tôn giáo là nguyên tắc. Chủ lao động chỉ có thể hạn chế nếu có lý do chính đáng (an toàn, vệ sinh, tiếp xúc khách hàng) và tương xứng, ví dụ trong nội quy. Nghĩa vụ trung lập chỉ áp dụng cho công chức.
Paul là giáo viên tại một trường công. Anh muốn nói với học sinh rằng tôn giáo của mình là tốt nhất. Anh có được làm vậy không?
Giáo viên trường công là công chức: phải tôn trọng sự trung lập tôn giáo và không được tuyên truyền tôn giáo. Trường công ở Pháp là thế tục từ luật Ferry (1882) và Goblet (1886).
Lucas sinh ra trong một gia đình Công giáo. Năm 25 tuổi, anh quyết định theo đạo Phật. Anh có quyền đổi tôn giáo không?
Nhà nước Cộng hòa bảo đảm tự do lương tâm: mỗi người được tin, không tin hoặc đổi tôn giáo. Không cần thủ tục hành chính nào, vì Nhà nước không thống kê tôn giáo.
Sophie không tin vào thần thánh nào. Khi làm thủ tục hành chính, cô băn khoăn liệu có phải ghi tôn giáo của mình không. Câu trả lời đúng là gì?
Pháp là nhà nước thế tục: không công nhận tôn giáo nào và không hỏi tôn giáo của công dân. Không tin cũng là quyền được bảo vệ, như việc có tín ngưỡng.
Tại quầy của préfecture, một người đàn ông từ chối được một nữ nhân viên tiếp vì cô là phụ nữ. Ta có thể trả lời ông ấy thế nào?
Bình đẳng nam nữ là nguyên tắc của nền Cộng hòa. Người sử dụng dịch vụ không được từ chối một công chức vì giới tính hay tôn giáo của họ.
Rachid, 13 tuổi, học sinh trường trung học cơ sở công lập, từ chối tham gia giờ học bơi bắt buộc vì lý do tôn giáo. Điều này có được chấp nhận không?
Ở trường công, niềm tin tôn giáo không cho phép từ chối môn học bắt buộc (thể thao, bơi, khoa học, lịch sử). Chỉ lý do y tế mới có thể được miễn.
Thị trưởng xã nơi Nadia sống muốn dùng tiền của xã để xây một nơi thờ tự mới. Điều đó có được không?
Điều 2 luật năm 1905 quy định Nhà nước Cộng hòa không công nhận, không trả lương và không tài trợ cho tôn giáo nào. Vì vậy xã không được tài trợ xây nhà thờ, đền thờ Hồi giáo hay giáo đường Do Thái (vùng Alsace-Moselle có chế độ riêng).
Fatou muốn đi dạo ngoài đường với tấm khăn che kín toàn bộ khuôn mặt. Điều đó có được phép ở Pháp không?
Luật ngày 11/10/2010 cấm che mặt nơi công cộng (đường phố, phương tiện giao thông, cửa hàng, cơ quan). Mức phạt tới 150 €. Ép người khác che mặt là tội nặng hơn.
Một nhân viên tòa thị chính từ chối giúp Samuel vì anh là người Do Thái. Nguyên tắc nào bị vi phạm?
Dịch vụ công phải đối xử với mọi người như nhau, không phân biệt nguồn gốc hay tôn giáo. Từ chối phục vụ vì tôn giáo còn là hành vi phân biệt đối xử bị Bộ luật Hình sự trừng phạt.
Sophie và Marc làm cùng một công việc trong cùng công ty, với cùng kinh nghiệm. Sophie nhận ít hơn 300 € mỗi tháng vì cô là phụ nữ. Điều này có hợp pháp không?
Bình đẳng tiền lương giữa nam và nữ là bắt buộc đối với cùng một công việc hoặc công việc có giá trị ngang nhau. Quy định này áp dụng cho mọi doanh nghiệp và hợp đồng không được làm trái.
Mei muốn mở tài khoản ngân hàng đứng tên mình. Chồng cô nói cô cần sự cho phép của anh. Anh ấy nói đúng không?
Từ luật ngày 13/7/1965, phụ nữ đã kết hôn được mở tài khoản ngân hàng và đi làm mà không cần chồng cho phép. Vợ chồng có quyền như nhau.
Aïcha đi phỏng vấn xin việc. Người tuyển dụng hỏi cô có định sinh con sớm không. Luật nói gì?
Chủ lao động không được từ chối tuyển một phụ nữ vì mang thai hay dự định có con, và không được hỏi về điều đó. Ứng viên không phải tiết lộ việc mình mang thai.
Moussa đi xem một căn hộ. Chủ nhà từ chối cho thuê và nói: « Tôi không cho người gốc Phi thuê. » Đây là gì?
Từ chối cho thuê nhà vì nguồn gốc là phân biệt đối xử, một tội bị phạt tới 3 năm tù và 45.000 € tiền phạt. Moussa có thể nộp đơn kiện và gửi khiếu nại tới Défenseur des droits (Thanh tra quyền công dân).
Trong buổi phỏng vấn xin việc ở một công ty tư nhân, người ta hỏi Ana theo tôn giáo gì. Cô có phải trả lời không?
Câu hỏi của chủ lao động chỉ được dùng để đánh giá năng lực. Chọn ứng viên theo tôn giáo, nguồn gốc hay quan điểm là phân biệt đối xử bị cấm.
Hugo và Thomas, một cặp đôi nam, đặt phòng khách sạn. Khi đến nơi, chủ khách sạn từ chối tiếp họ vì xu hướng tính dục. Điều này có hợp pháp không?
Từ chối dịch vụ vì xu hướng tính dục là phân biệt đối xử, bị Bộ luật Hình sự trừng phạt. Kỳ thị đồng tính không phải là quan điểm: đó là vi phạm pháp luật khi dẫn đến từ chối hay xúc phạm.
Léa và Clara, hai người phụ nữ, muốn kết hôn tại tòa thị chính. Điều đó có được ở Pháp không?
Luật ngày 17/5/2013 cho phép các cặp đồng giới kết hôn. Hôn nhân dân sự tại tòa thị chính có hiệu lực như nhau cho mọi cặp đôi.
Trong tàu điện ngầm, một người đàn ông lăng mạ Kofi vì màu da của anh. Kofi có thể làm gì?
Lăng mạ mang tính phân biệt chủng tộc là một tội, bị phạt nặng hơn lăng mạ thông thường. Tự do ngôn luận có giới hạn: không cho phép xúc phạm ai vì nguồn gốc hay màu da.
Một buổi sáng, David phát hiện những hình vẽ bài Do Thái trên tủ kính cửa hàng của mình. Pháp luật coi hành vi này như thế nào?
Làm hư hại tài sản đã là vi phạm. Khi hành vi được thực hiện vì tôn giáo hay nguồn gốc (thật hay bị cho là) của nạn nhân, hình phạt sẽ tăng nặng. Phân biệt chủng tộc và bài Do Thái không phải là quan điểm, mà là tội phạm.
Ivan viết một bài báo phê phán gay gắt chính sách của chính phủ. Điều đó có được phép không?
Tự do trao đổi tư tưởng và ý kiến là quyền quý giá (Điều 11 DDHC). Phê phán lãnh đạo chính trị là được phép, miễn là không lăng mạ, phỉ báng hay kích động thù hận.
Nadia viết trên mạng xã hội rằng hàng xóm của cô là kẻ trộm, mà không có bằng chứng nào. Người hàng xóm rất sốc. Nadia đã làm gì?
Công khai cáo buộc một người về một việc làm tổn hại danh dự của họ là phỉ báng. Mạng xã hội là không gian công cộng: luật năm 1881 cũng áp dụng ở đó.
Marc đăng trên mạng một tin nhắn kêu gọi bạo lực chống lại những người theo một tôn giáo. Anh có thể bị gì?
Kích động thù hận, phân biệt đối xử hoặc bạo lực vì tôn giáo hay nguồn gốc là một tội, bị phạt tới 1 năm tù và 45.000 € tiền phạt. Đây là giới hạn của tự do ngôn luận, kể cả trên internet.
Trong đợt nắng nóng, ngày nào Paul cũng ghé nhà bà hàng xóm lớn tuổi sống một mình để mang nước và xem bà có khỏe không. Anh thể hiện giá trị nào của nền Cộng hòa?
Bác ái, từ thứ ba trong khẩu hiệu, là sự đoàn kết và tương trợ giữa con người. Trong các đợt nắng nóng, tòa thị chính cũng lập danh sách để giúp người cao tuổi hoặc sống cô đơn.
Trên đường, Lina thấy một người đàn ông ngã và bất tỉnh trên vỉa hè. Không ai dừng lại. Cô phải làm gì?
Không cứu giúp người đang gặp nguy hiểm khi mình có thể làm mà không gặp rủi ro là một tội (không cứu giúp người gặp nguy). Thường chỉ cần gọi cấp cứu là đủ. Đây là biểu hiện cụ thể của tình bác ái.
Ahmed muốn hiến máu tại Établissement français du sang (Cơ quan máu Pháp). Anh hỏi sẽ được trả bao nhiêu tiền. Người ta trả lời gì?
Ở Pháp, hiến máu là tự nguyện, ẩn danh và không được trả tiền. Nguyên tắc miễn phí này thể hiện sự đoàn kết và tình bác ái giữa các công dân.
Omar đã kết hôn ở nước gốc. Anh sống ở Pháp và muốn cưới người vợ thứ hai tại tòa thị chính. Điều đó có được không?
Không được kết hôn lần thứ hai khi cuộc hôn nhân đầu chưa chấm dứt. Song hôn là một tội, và người sống trong tình trạng đa thê ở Pháp không thể được cấp thẻ thường trú (carte de résident).
Cha mẹ của Aïcha, 19 tuổi, muốn gả cô cho một người anh họ mà cô không muốn cưới. Họ nói đó là truyền thống. Luật nói gì?
Không có hôn nhân nếu không có sự đồng ý tự nguyện (Bộ luật Dân sự, Điều 146). Hôn nhân cưỡng ép bị trừng phạt, và dùng bạo lực hay đe dọa để ép ai kết hôn là một tội. Aïcha có thể gọi số 3919 hoặc cảnh sát.
Yasmine, 16 tuổi, biết rằng cha mẹ muốn đưa cô về nước gốc trong kỳ nghỉ để ép cô kết hôn. Cô có thể làm gì?
Hôn nhân cưỡng ép bị cấm, kể cả ở nước ngoài: luật Pháp cũng trừng phạt hành vi lừa đưa một người ra nước ngoài để ép kết hôn. Với trẻ vị thành niên, số 119 (trẻ em gặp nguy hiểm) miễn phí và hoạt động 24/24.
Nicolas và Ana chỉ muốn làm lễ cưới ở nhà thờ, không qua tòa thị chính. Luật Pháp nói gì?
Ở Pháp, chỉ hôn nhân dân sự do viên chức hộ tịch cử hành tại tòa thị chính mới được pháp luật công nhận. Chức sắc tôn giáo không được làm lễ cưới tôn giáo trước khi có hôn nhân dân sự.
Ivan phải điền một mẫu đơn chính thức để làm thủ tục tại préfecture. Anh phải điền bằng ngôn ngữ nào?
Điều 2 Hiến pháp ghi: « Ngôn ngữ của nền Cộng hòa là tiếng Pháp. » Luật Toubon năm 1994 bắt buộc dùng tiếng Pháp trong dịch vụ công và giấy tờ chính thức.
Để làm hồ sơ thẻ cư trú, Thanh phải nộp giấy khai sinh viết bằng tiếng Việt. Anh phải làm gì?
Giấy tờ chính thức nước ngoài phải kèm bản dịch tiếng Pháp do phiên dịch viên tuyên thệ (được tòa phúc thẩm công nhận) thực hiện. Tiếng Pháp là ngôn ngữ của hành chính.
Lucas muốn lập một hội bóng đá trong khu phố. Cần tối thiểu bao nhiêu người để thành lập một hội?
Theo luật ngày 1/7/1901, hội là một thỏa thuận giữa « hai người trở lên » cùng góp kiến thức hoặc hoạt động, với mục đích không phải để chia lợi nhuận.
Mei, quốc tịch Trung Quốc, sống ở Pháp với thẻ cư trú. Cô muốn làm chủ tịch một hội văn hóa. Cô có quyền không?
Từ luật ngày 9/10/1981, người nước ngoài được tự do thành lập, lãnh đạo hoặc tham gia hội. Tự do lập hội là nguyên tắc cơ bản được pháp luật nền Cộng hòa công nhận.
Karim và bạn bè muốn lập một hội giúp đỡ người cao tuổi. Họ có phải xin phép tỉnh trưởng không?
Việc thành lập hội là tự do: không cần xin phép. Để hội có tư cách pháp nhân (mở tài khoản, nhận trợ cấp), chỉ cần khai báo miễn phí tại préfecture, và việc khai báo được đăng trên Công báo (Journal officiel).
Amina muốn ly hôn nhưng chồng cô không đồng ý và nói rằng phụ nữ không được xin ly hôn. Anh ta nói đúng không?
Vợ chồng có quyền và nghĩa vụ như nhau. Cả vợ lẫn chồng đều có thể xin ly hôn; thẩm phán có thể tuyên ly hôn ngay cả khi người kia không đồng ý (ví dụ sau một năm ly thân).
Pierre bị mù. Một nhà hàng từ chối cho anh vào cùng chó dẫn đường. Điều này có hợp pháp không?
Pháp luật bảo đảm người khuyết tật được vào nơi công cộng cùng chó dẫn đường hoặc chó hỗ trợ. Từ chối sẽ bị phạt tiền, và từ chối phục vụ vì khuyết tật cũng là phân biệt đối xử.
Ai bổ nhiệm Thủ tướng (Premier ministre)?
Theo Điều 8 Hiến pháp, Tổng thống Cộng hòa bổ nhiệm Thủ tướng. Thủ tướng không do công dân bầu trực tiếp.
Nghị viện (Parlement) gồm có:
Nghị viện có hai viện: Quốc hội (các dân biểu) và Thượng viện (các thượng nghị sĩ). Chính phủ không thuộc Nghị viện.
Quyền hành pháp là gì? Là quyền:
Quyền hành pháp thi hành luật và điều hành đất nước: thuộc về Tổng thống và Chính phủ. Làm luật là quyền lập pháp; xét xử là quyền tư pháp.
Các nhà lãnh đạo được công dân bầu ra trong:
Trong một nền dân chủ, quyền lực đến từ nhân dân: công dân chọn người lãnh đạo qua bầu cử tự do. Nguyên tắc của Pháp là « chính quyền của dân, do dân và vì dân ».
Người ta có quyền không tuân thủ một đạo luật không?
Luật áp dụng cho tất cả mọi người và phải được tuân thủ, kể cả khi mình không đồng ý. Muốn thay đổi luật, có thể hành động một cách dân chủ (bầu cử, kiến nghị, biểu tình có khai báo), nhưng không được vi phạm.
Ai phải tuân thủ pháp luật?
Ở Pháp, luật pháp như nhau đối với tất cả: người Pháp, người nước ngoài, công dân và lãnh đạo. Đó là nguyên tắc bình đẳng trước pháp luật và Nhà nước pháp quyền.
Vai trò của cơ quan tư pháp (autorité judiciaire) là gì?
Cơ quan tư pháp (thẩm phán và tòa án) giải quyết tranh chấp, xử phạt vi phạm và bảo vệ tự do cá nhân (Điều 66 Hiến pháp). Làm luật là vai trò của Nghị viện.
Thẩm phán (juge) nắm quyền gì? Quyền:
Thẩm phán nắm quyền tư pháp: xét xử và áp dụng luật vào từng vụ việc. Quyền lập pháp thuộc Nghị viện, quyền hành pháp thuộc Tổng thống và Chính phủ.
Quyền tư pháp được thực hiện bởi:
Chính các thẩm phán tại tòa án thực thi công lý. Họ độc lập: Chính phủ không thể ra lệnh cho họ phải xét xử thế nào.
Điều gì xảy ra nếu một bộ trưởng vi phạm pháp luật?
Bộ trưởng phải tuân thủ luật như mọi người. Với vi phạm khi thi hành công vụ, bộ trưởng bị Tòa án Công lý Cộng hòa (Cour de justice de la République) xét xử; với các vi phạm khác, bị tòa án thông thường xét xử.
Ai được bầu trong cuộc bầu cử lập pháp (élections législatives)?
Bầu cử lập pháp dùng để bầu 577 dân biểu của Quốc hội. Còn thượng nghị sĩ do các « đại cử tri » bầu (bầu cử Thượng viện).
Quốc hội (Assemblée nationale) có bao nhiêu dân biểu?
Quốc hội có 577 dân biểu. Cẩn thận: 348 là số thượng nghị sĩ.
Các thượng nghị sĩ được bầu khi nào?
Thượng nghị sĩ có nhiệm kỳ 6 năm, nhưng Thượng viện được bầu lại một nửa mỗi 3 năm (lần gần nhất vào tháng 9/2026). Họ được bầu gián tiếp bởi các « đại cử tri » (chủ yếu là đại biểu địa phương).
Ai được bầu trong cuộc bầu cử cấp xã (élections municipales)?
Trong bầu cử cấp xã, cử tri bầu các ủy viên hội đồng xã. Sau đó hội đồng xã bầu thị trưởng trong số các thành viên. Tỉnh trưởng không bao giờ được bầu: họ được bổ nhiệm.
Ai được bầu trong cuộc bầu cử tổng thống?
Bầu cử tổng thống dùng để bầu Tổng thống Cộng hòa, theo phổ thông đầu phiếu trực tiếp, nhiệm kỳ 5 năm. Thủ tướng và các bộ trưởng được bổ nhiệm, không phải bầu.
Từ bao nhiêu tuổi thì được quyền bỏ phiếu?
Ở Pháp, được bỏ phiếu từ 18 tuổi (tuổi thành niên từ năm 1974). Thanh niên Pháp đã đăng ký nghĩa vụ (recensement) được tự động ghi tên vào danh sách cử tri khi đủ 18 tuổi.
Tổng thống Cộng hòa Pháp được bầu với nhiệm kỳ bao lâu?
Tổng thống được bầu với nhiệm kỳ 5 năm (từ năm 2000). Trước đó là 7 năm. Tổng thống không được làm quá hai nhiệm kỳ liên tiếp.
Các dân biểu được bầu với nhiệm kỳ bao lâu?
Dân biểu được bầu với nhiệm kỳ 5 năm, trừ khi Tổng thống giải tán Quốc hội trước thời hạn. Còn thượng nghị sĩ có nhiệm kỳ 6 năm.
Các thượng nghị sĩ được bầu với nhiệm kỳ bao lâu?
Thượng nghị sĩ có nhiệm kỳ 6 năm (trước cải cách năm 2003 là 9 năm). Một nửa Thượng viện được bầu lại mỗi 3 năm.
Ai nắm quyền hành pháp?
Quyền hành pháp được chia sẻ giữa Tổng thống và Chính phủ (do Thủ tướng đứng đầu). Nghị viện nắm quyền lập pháp, thẩm phán nắm quyền tư pháp.
Điều kiện nào là cần thiết để bỏ phiếu trong các cuộc bầu cử?
Để bỏ phiếu cần có quốc tịch Pháp, đủ 18 tuổi, có quyền công dân và có tên trong danh sách cử tri. Công dân EU cũng được bỏ phiếu bầu cử cấp xã và châu Âu. Không có điều kiện về tài sản hay bằng cấp.
Ai có thể bỏ phiếu trong các cuộc bầu cử ở Pháp?
Quyền bầu cử thuộc về người Pháp đã thành niên, có quyền công dân và có tên trong danh sách cử tri. Người nước ngoài ngoài EU không được bỏ phiếu. Phụ nữ có quyền bầu cử từ năm 1944.
« Phổ thông đầu phiếu » (suffrage universel) nghĩa là gì?
Phổ thông đầu phiếu nghĩa là mọi công dân đã thành niên đều được bỏ phiếu, không phân biệt giới tính, tài sản hay nguồn gốc. Trước đây có chế độ bầu cử « theo mức thuế » chỉ dành cho người giàu.
Về các đảng phái chính trị, phát biểu nào là đúng?
Điều 4 Hiến pháp quy định các đảng « được tự do thành lập và hoạt động ». Họ phải tôn trọng dân chủ và chủ quyền quốc gia. Đa nguyên (nhiều đảng) là một bảo đảm của nền dân chủ.
Vai trò của các dân biểu là gì?
Dân biểu biểu quyết luật, giám sát Chính phủ và đánh giá các chính sách công. Họ có thể lật đổ Chính phủ bằng một kiến nghị bất tín nhiệm (motion de censure). Đại diện Nhà nước tại tỉnh là vai trò của tỉnh trưởng.
Tam quyền phân lập là một nguyên tắc cơ bản. Ba quyền đó là gì?
Ba quyền là: hành pháp (thi hành luật), lập pháp (làm luật) và tư pháp (xét xử). Ý tưởng này đến từ Montesquieu và có trong Điều 16 Tuyên ngôn Nhân quyền và Dân quyền (DDHC).
Ai nắm quyền lập pháp?
Quyền lập pháp thuộc về Nghị viện, gồm Quốc hội và Thượng viện: Nghị viện biểu quyết luật. Công dân cũng có thể trực tiếp thông qua luật bằng trưng cầu dân ý.
Ai trừng phạt kẻ trộm cắp?
Chính thẩm phán (ngành tư pháp) tuyên hình phạt, ví dụ phạt tiền hoặc phạt tù. Cảnh sát điều tra và bắt giữ, nhưng không kết án. Tự xử (tự trả thù) là bị cấm.
Ai bầu ra các dân biểu?
Dân biểu do công dân trực tiếp bầu trong bầu cử lập pháp. Đừng nhầm: thượng nghị sĩ do các đại cử tri (đại biểu địa phương) bầu, tức là bầu gián tiếp.
Ai biểu quyết thông qua luật?
Luật do Nghị viện (Quốc hội và Thượng viện) biểu quyết. Chính phủ có thể đề xuất dự luật, nhưng Nghị viện mới là nơi biểu quyết. Nhân dân cũng có thể thông qua luật bằng trưng cầu dân ý.
Ai sống tại điện Élysée (palais de l'Élysée)?
Điện Élysée ở Paris là nơi ở chính thức của Tổng thống. Thủ tướng làm việc tại dinh Matignon; Thượng viện họp tại cung Luxembourg.
Nước Pháp có bao nhiêu tỉnh (département)?
Pháp có 101 tỉnh: 96 tỉnh ở chính quốc và 5 tỉnh hải ngoại (Guadeloupe, Martinique, Guyane, La Réunion, Mayotte).
Ai đại diện cho Nhà nước tại một tỉnh?
Tỉnh trưởng (préfet) đại diện Nhà nước tại tỉnh. Họ do Tổng thống bổ nhiệm, không do bầu. Còn chủ tịch hội đồng tỉnh là người được bầu của chính quyền địa phương.
Ai điều hành xã (commune)?
Xã được điều hành bởi thị trưởng và hội đồng xã, nhiệm kỳ 6 năm. Thị trưởng thực hiện các quyết định của hội đồng xã.
Tổng thống Cộng hòa có nắm mọi quyền lực không?
Nhờ tam quyền phân lập, Tổng thống không thể làm luật (vai trò của Nghị viện) cũng không thể xét xử (vai trò của thẩm phán). Tổng thống phải tôn trọng Hiến pháp.
Tỉnh trưởng (préfet) là ai?
Tỉnh trưởng là một công chức cấp cao do Tổng thống bổ nhiệm tại Hội đồng Bộ trưởng. Họ đại diện Nhà nước và Chính phủ tại tỉnh; chính tòa tỉnh (préfecture) cấp thẻ cư trú.
Vai trò của Nghị viện là gì?
Nghị viện biểu quyết luật, giám sát hoạt động của Chính phủ và đánh giá các chính sách công (Điều 24). Nghị viện cũng biểu quyết ngân sách nhà nước hằng năm.
Chế độ chính trị của Pháp ngày nay là gì?
Pháp là một nền Cộng hòa « không thể chia cắt, thế tục, dân chủ và xã hội » (Điều 1). Từ năm 1958 là nền Cộng hòa thứ V. Anh hay Tây Ban Nha mới là các nước quân chủ lập hiến.
Liên minh châu Âu có bao nhiêu quốc gia thành viên vào ngày 1/1/2025?
Vào ngày 1/1/2025, Liên minh châu Âu có 27 quốc gia thành viên. Trước khi Anh rời khỏi năm 2020 thì có 28.
Quốc gia nào KHÔNG phải là thành viên Liên minh châu Âu?
Thụy Sĩ không phải là thành viên EU, dù nằm giữa các nước thành viên. Bỉ, Bồ Đào Nha và Ba Lan đều là thành viên.
Điều kiện nào là cần thiết để bỏ phiếu bầu cử châu Âu?
Để bỏ phiếu bầu cử châu Âu tại Pháp, phải là người Pháp hoặc công dân một nước EU khác, đủ 18 tuổi và có tên trong danh sách cử tri. Người nước ngoài ngoài EU không được bỏ phiếu.
Bầu cử châu Âu được tổ chức bao lâu một lần?
Các nghị sĩ châu Âu được bầu với nhiệm kỳ 5 năm. Cuộc bầu cử gần nhất diễn ra tháng 6/2024; lần tới dự kiến vào năm 2029.
Nước nào là một nước sáng lập Liên minh châu Âu?
Sáu nước sáng lập (1951-1957) là: Pháp, Đức, Ý, Bỉ, Hà Lan và Luxembourg. Tây Ban Nha gia nhập năm 1986, Anh năm 1973, Thụy Điển năm 1995.
Đồng tiền được sử dụng ở Pháp là gì?
Đồng tiền của Pháp là euro (€), thay thế đồng franc từ năm 2002. Euro được 20 nước EU sử dụng (21 nước kể từ khi Bulgaria gia nhập ngày 1/1/2026).
Ai bầu ra các nghị sĩ châu Âu?
Từ năm 1979, các nghị sĩ châu Âu được công dân EU bầu trực tiếp tại từng nước thành viên. Pháp bầu 81 nghị sĩ.
Ngày châu Âu được kỷ niệm vào ngày nào?
Ngày châu Âu là ngày 9/5, tưởng nhớ Tuyên bố của Robert Schuman ngày 9/5/1950, khởi đầu của công cuộc xây dựng châu Âu.
Hiến pháp hiện hành của Pháp được gọi là gì?
Hiến pháp hiện hành là Hiến pháp của nền Cộng hòa thứ Năm, được thông qua bằng trưng cầu dân ý và ban hành ngày 4/10/1958. Mẹo nhớ: « Ve » = nền Cộng hòa thứ 5, từ năm 1958.
Văn bản nêu lên các quyền và nghĩa vụ của những người cư trú tại Pháp được gọi là gì?
Tuyên ngôn Nhân quyền và Dân quyền năm 1789 nêu các quyền của mỗi người; lời mở đầu nói rằng Tuyên ngôn nhắc nhở mọi người về « quyền và nghĩa vụ của họ ». Văn bản này là một phần của Hiến pháp hiện hành.
Về các quyền cá nhân, phát biểu nào là đúng?
Bộ luật Dân sự (Điều 9) bảo đảm cho mọi người quyền được tôn trọng đời sống riêng tư, bất kể quốc tịch. Các quyền cá nhân là như nhau đối với nam và nữ.
Tuyên ngôn Nhân quyền và Dân quyền có từ năm nào?
Tuyên ngôn Nhân quyền và Dân quyền được thông qua ngày 26/8/1789, vào đầu cuộc Cách mạng Pháp. Năm 1958 là năm của Hiến pháp hiện hành.
Quyền nào sau đây là một quyền cơ bản?
Tự do ngôn luận là một quyền cơ bản được bảo đảm bởi Điều 11 của DDHC. Ở Pháp, không ai được tự xử: đó là việc của tòa án.
Trong các văn bản sau, văn bản nào bảo đảm các quyền và tự do tại Pháp?
Hiến pháp năm 1958, cùng với lời mở đầu (dẫn chiếu tới DDHC 1789, lời mở đầu Hiến pháp 1946 và Hiến chương Môi trường), bảo đảm các quyền và tự do. Hội đồng Bảo hiến (Conseil constitutionnel) giám sát việc tôn trọng các quyền này.
Tự do ngôn luận là gì?
Tự do ngôn luận cho phép nói và viết điều mình nghĩ (DDHC, Điều 11). Quyền này có giới hạn do luật định: phỉ báng, lăng mạ, kích động thù hận đều bị trừng phạt.
Quyền nào cho phép một người tự bào chữa trước tòa án?
Quyền bào chữa cho phép mọi người được luật sư hỗ trợ và trình bày lý lẽ của mình trước thẩm phán. Nếu không đủ tiền, trợ giúp pháp lý (aide juridictionnelle) có thể chi trả luật sư.
Văn bản nền tảng xác lập tại Pháp các quyền và nghĩa vụ của mỗi công dân là gì?
DDHC năm 1789 là văn bản nền tảng về quyền của công dân; nó nhắc nhở mỗi người về « quyền và nghĩa vụ của mình ». Ngày nay văn bản này vẫn có giá trị hiến pháp.
Văn bản nào đã được thông qua trong thời kỳ Cách mạng Pháp?
DDHC được thông qua ngày 26/8/1789, vài tuần sau sự kiện chiếm ngục Bastille. Chỉ dụ Nantes có từ năm 1598 và Hiến chương Môi trường từ năm 2004.
Quyền tự do nào cho phép một người không theo tôn giáo nào?
Tự do tư tưởng và tín ngưỡng cho phép tin hoặc không tin vào tôn giáo, và được thay đổi tôn giáo. Quyền này được bảo đảm bởi luật ngày 9/12/1905 và DDHC (Điều 10).
Một phụ nữ có thể phá thai:
IVG (phá thai tự nguyện) được phép đến hết tuần thứ 14 của thai kỳ (luật ngày 2/3/2022). Đây là quyết định của riêng người phụ nữ; từ năm 2024, quyền tự do này được ghi vào Hiến pháp.
Có phải lúc nào cũng có thể ly hôn không?
Ở Pháp, cả chồng lẫn vợ đều có thể yêu cầu ly hôn, ngay cả khi người kia không đồng ý (ví dụ sau một năm ly thân). Không bao giờ cần sự đồng ý của gia đình.
Án tử hình:
Án tử hình bị bãi bỏ ở Pháp theo luật ngày 9/10/1981, do Robert Badinter đề xuất. Từ năm 2007, lệnh cấm này được ghi vào Hiến pháp (Điều 66-1).
Về giới hạn của các quyền tự do cá nhân, phát biểu nào là đúng?
Theo DDHC (Điều 4), tự do là được làm mọi điều không gây hại cho người khác, và giới hạn của nó do luật định. Mẹo nhớ: « tự do của tôi dừng lại ở nơi tự do của người khác bắt đầu ».
Ở Pháp, kết hôn với nhiều người cùng một lúc có hợp pháp không?
Ở Pháp, không thể kết hôn lần thứ hai khi cuộc hôn nhân thứ nhất chưa chấm dứt (Bộ luật Dân sự, Điều 147). Song hôn là một tội (délit), và chế độ đa thê khiến không thể được cấp thẻ cư trú dài hạn (carte de résident).
Có cần giảm lượng rác thải của mình không?
Mỗi người phải góp phần bảo vệ môi trường (Hiến chương Môi trường, Điều 2). Giảm rác thải là việc làm đầu tiên: loại rác tốt nhất là loại rác mình không tạo ra.
Vứt một cái chai ra đường là:
Vứt rác trên đường công cộng là một vi phạm hành chính (contravention), bị phạt tiền (mức phạt cố định 135 €). Phải bỏ rác vào thùng rác.
Tại sao các quyền tự do cá nhân có thể bị giới hạn?
Pháp luật có thể giới hạn các quyền tự do để bảo vệ người khác, an ninh và trật tự công cộng (DDHC, Điều 4 và 5). Những giới hạn này phải do luật quy định và tương xứng.
Một người phải làm gì khi có tai nạn?
Cần bảo vệ (tránh tai nạn tiếp theo), báo động (15 cấp cứu SAMU, 17 cảnh sát, 18 cứu hỏa hoặc 112) và sơ cứu. Không giúp đỡ người gặp nguy hiểm là một tội (délit).
Quốc tịch Pháp (tư cách công dân Pháp) cho phép điều gì?
Tư cách công dân Pháp mang lại các quyền chính trị: bầu cử và ứng cử ở mọi cuộc bầu cử, được làm một số công việc trong khu vực công. Nó cũng kèm theo nghĩa vụ, như tuân thủ pháp luật và đóng thuế.
Một người không tuân thủ pháp luật có thể bị gì?
Không tuân thủ pháp luật có thể bị tòa án xử phạt: phạt tiền, lao động công ích, phạt tù tùy theo mức độ nghiêm trọng. « Không ai được coi là không biết luật ».
Vai trò của lực lượng hiến binh (gendarmerie) là gì?
Hiến binh quốc gia (gendarmerie) là một lực lượng quân sự bảo đảm an toàn cho người và tài sản, chủ yếu ở nông thôn và thị trấn nhỏ. Cảnh sát quốc gia (police) chủ yếu hoạt động ở các thành phố lớn; cả hai đều trực thuộc Bộ Nội vụ.
Vai trò của cảnh sát (police) là gì?
Cảnh sát quốc gia bảo đảm an toàn cho người và tài sản, duy trì trật tự công cộng và truy tìm người vi phạm, chủ yếu ở thành phố. Thẩm phán, chứ không phải cảnh sát, mới là người kết án.
Vi phạm pháp luật (infraction) là gì?
Vi phạm (infraction) là hành vi bị pháp luật cấm và bị xử phạt. Có ba loại, từ nhẹ đến nặng: vi phạm hành chính (contravention), tội (délit), trọng tội (crime).
Làm thế nào để giảm lượng rác thải của mình?
Để giảm rác thải, nên mua ít bao bì (hàng rời, túi dùng nhiều lần), sửa chữa, cho tặng và tái sử dụng đồ vật. Đốt rác vườn hoặc rác sinh hoạt ngoài trời về nguyên tắc bị cấm.
Đặt một chiếc máy giặt hỏng trên vỉa hè là:
Để đồ cồng kềnh trên vỉa hè là hành vi đổ rác trái phép (dépôt sauvage), bị phạt tiền. Phải mang đến bãi thu gom rác (déchetterie), dùng dịch vụ thu gom đồ cồng kềnh (encombrants) của tòa thị chính, hoặc trả lại cho người bán khi mua máy mới.
Buôn bán người (traite des êtres humains) là gì?
Buôn bán người là tuyển mộ, vận chuyển hoặc chứa chấp một người để bóc lột (ép mại dâm, lao động cưỡng bức, ép ăn xin…). Đây là tội rất nghiêm trọng, bị phạt 7 năm tù và 150 000 € tiền phạt, và có thể đến tù chung thân trong những trường hợp nghiêm trọng nhất.
Nạn nhân của bạo lực nên làm gì?
Nạn nhân bạo lực có thể gọi 17 (hoặc 112) khi khẩn cấp và nộp đơn tố cáo tại đồn cảnh sát hoặc hiến binh. Số 3919 hỗ trợ miễn phí và ẩn danh cho phụ nữ bị bạo lực.
Loại vi phạm nào là nghiêm trọng nhất?
Trọng tội (giết người, hiếp dâm…) là loại vi phạm nghiêm trọng nhất: được xét xử bởi tòa đại hình (cour d'assises) hoặc tòa hình sự cấp tỉnh. Thứ tự: contravention < délit < crime.
Leïla thường xuyên bị chồng đánh và đe dọa. Cô muốn nói chuyện với ai đó để được tư vấn, ẩn danh và miễn phí. Cô có thể gọi số nào?
Số 3919 (Violences Femmes Info) là đường dây quốc gia miễn phí và ẩn danh, hoạt động 24/24, 7 ngày/tuần, dành cho phụ nữ bị bạo lực. Khi gặp nguy hiểm tức thời, phải gọi số 17.
Một buổi tối, Sophie nghe thấy tiếng la hét và tiếng đánh đập từ nhà hàng xóm. Một người phụ nữ kêu « Cứu tôi với! ». Sophie phải làm gì ngay?
Bạo lực trong quan hệ vợ chồng không phải chuyện riêng: đó là tội phạm. Khi khẩn cấp, gọi số 17 (cảnh sát) hoặc 112; cũng có thể nhắn tin SMS đến số 114.
Thomas, một giáo viên, nhận thấy một học sinh thường có vết bầm và sợ về nhà. Anh có thể gọi số nào để báo cáo một trẻ em gặp nguy hiểm?
Số 119 « Allô Enfance en danger » miễn phí và hoạt động 24/24. Ai cũng có thể gọi, kể cả chính đứa trẻ. Số 115 là số chỗ ở khẩn cấp, số 15 là số cấp cứu y tế SAMU.
Để phạt con trai 8 tuổi, Thanh tát và đánh vào mông con. Anh nói đó là quyền của cha mẹ. Luật nói gì?
Luật ngày 10/7/2019 đã bổ sung vào Bộ luật Dân sự rằng quyền của cha mẹ được thực hiện « không có bạo lực thể chất hay tâm lý ». Đánh đòn, tát và làm nhục đều bị cấm, kể cả với mục đích giáo dục.
Rosa không có thẻ cư trú. Cô bị bạn đời bạo hành. Cô có thể nộp đơn tố cáo không?
Quyền tố cáo thuộc về mọi nạn nhân, bất kể quốc tịch hay tình trạng giấy tờ. Nạn nhân bạo lực gia đình còn có thể được bảo vệ, đôi khi được cấp thẻ cư trú, nhờ lệnh bảo vệ (ordonnance de protection).
Amina đến đồn cảnh sát để tố cáo người chồng bạo lực. Nhân viên nói: « Đây là chuyện gia đình, chị về nhà đi. » Anh ta có quyền từ chối không?
Cảnh sát và hiến binh bắt buộc phải tiếp nhận đơn tố cáo của nạn nhân, bất kể vi phạm xảy ra ở đâu. Giấy chứng nhận y tế hữu ích nhưng không bắt buộc để tố cáo.
Chồng của Mei ép cô quan hệ tình dục dù cô từ chối. Anh ta nói đó là chuyện bình thường giữa vợ chồng. Luật nói gì?
Hiếp dâm là trọng tội, bất kể mối quan hệ giữa thủ phạm và nạn nhân, kể cả trong hôn nhân. Việc thủ phạm là vợ/chồng còn là tình tiết tăng nặng.
Lucas nghĩ rằng nếu một người không nói gì và không chống cự thì người đó đồng ý quan hệ tình dục. Anh ta nói đúng không?
Sự đồng ý phải tự nguyện và có hiểu biết, và có thể rút lại bất cứ lúc nào. Từ luật tháng 11/2025, Bộ luật Hình sự nêu rõ sự đồng ý không thể suy ra chỉ từ sự im lặng hay việc không phản ứng.
Ở nơi làm việc, sếp của Ana thường xuyên có những lời nói mang tính tình dục khiến cô khó chịu, dù cô đã từ chối. Đây là gì?
Lặp đi lặp lại những lời nói mang tính tình dục là quấy rối tình dục, một tội. Chủ lao động phải bảo vệ nhân viên. Ana có thể báo phòng nhân sự, thanh tra lao động, Défenseur des droits và nộp đơn tố cáo.
Ngoài đường, một người đàn ông đi theo Sarah và buông những lời phân biệt giới tính, làm nhục cô. Luật nói gì?
Xúc phạm giới tính hoặc tình dục (lời nói hay hành vi làm nhục mang tính tình dục hoặc phân biệt giới) bị phạt tiền, và trở thành tội hình sự trong một số trường hợp (ví dụ trên phương tiện giao thông hoặc với trẻ vị thành niên).
Julie và Ahmed đã chia tay và có một con trai 7 tuổi. Julie muốn ra nước ngoài sống cùng con, nhưng Ahmed không đồng ý. Cô có thể tự quyết định không?
Về nguyên tắc, cả cha và mẹ cùng thực hiện quyền của cha mẹ, kể cả sau khi chia tay. Việc chuyển nơi ở làm thay đổi cuộc sống của trẻ phải được quyết định chung; nếu bất đồng, thẩm phán gia đình sẽ phân xử.
Con gái của Karim vừa tròn 3 tuổi. Karim nghĩ đi học chỉ bắt buộc từ 6 tuổi. Anh ấy nói đúng không?
Từ luật « vì một trường học tin cậy » năm 2019, việc học là bắt buộc từ 3 đến 16 tuổi, với cả bé gái lẫn bé trai, người Pháp hay người nước ngoài.
Kevin, 14 tuổi, muốn bỏ học để làm việc ở nhà hàng của chú. Cha mẹ em có thể đồng ý không?
Việc học là bắt buộc đến 16 tuổi và cha mẹ chịu trách nhiệm về điều đó. Sau đó, từ 16 đến 18 tuổi, thanh niên phải tiếp tục đào tạo (đi học, học nghề, đi làm hoặc làm dịch vụ công dân).
Gia đình Fatou dự định cắt âm vật cho con gái 6 tuổi trong kỳ nghỉ ở nước gốc. Luật Pháp nói gì?
Cắt bộ phận sinh dục nữ là trọng tội, bị phạt tới 15 năm tù khi nạn nhân dưới 15 tuổi, và 20 năm nếu thủ phạm là cha mẹ. Luật Pháp vẫn áp dụng kể cả khi thực hiện ở nước ngoài với trẻ thường trú ở Pháp. Có thể báo qua số 119.
Mei đến Pháp năm ngoái và đã làm việc vài tháng với mức lương thấp. Cô nghĩ mình không phải khai thuế. Cô ấy nói đúng không?
Mọi người có nơi cư trú thuế tại Pháp phải khai thu nhập hằng năm, kể cả khi cuối cùng không phải nộp thuế. Lần khai đầu tiên người dân bắt buộc phải tự khai. Nộp thuế là nghĩa vụ công dân (Điều 13 DDHC).
Một ông chủ đề nghị Karim làm việc trong công ty, trả bằng tiền mặt, không hợp đồng và không khai báo. Đây là gì?
Mọi chủ lao động phải khai báo nhân viên trước khi tuyển (DPAE) và đưa phiếu lương cho họ. Làm « chui » là tội đối với chủ lao động, và người lao động mất quyền lợi (trợ cấp thất nghiệp, hưu trí, bảo hiểm y tế, bảo vệ khi bị tai nạn).
Ivan, 30 tuổi, làm việc toàn thời gian tại một cửa hàng. Chủ lao động muốn trả anh thấp hơn mức lương tối thiểu SMIC vì anh là người nước ngoài. Điều này có hợp pháp không?
SMIC (mức lương tối thiểu liên ngành) là mức lương theo giờ thấp nhất mà mọi người lao động đã thành niên phải được nhận, bất kể quốc tịch. Trả thấp hơn vì nguồn gốc còn là hành vi phân biệt đối xử.
Sophie làm việc trong một công ty tư nhân. Cô tham gia một cuộc đình công toàn quốc trong một ngày. Điều gì xảy ra với cô?
Quyền đình công được bảo đảm bởi Lời mở đầu Hiến pháp năm 1946. Việc đình công không thể là lý do kỷ luật hay sa thải, nhưng người lao động không được trả lương cho thời gian đình công.
Lucas làm 39 giờ mỗi tuần trong khi hợp đồng quy định 35 giờ. Chủ lao động chỉ trả anh 35 giờ. Điều này có bình thường không?
Thời gian làm việc theo luật là 35 giờ mỗi tuần. Vượt quá là giờ làm thêm, được trả lương cộng thêm (thường +25 % cho 8 giờ đầu, +50 % sau đó) hoặc bù bằng thời gian nghỉ.
Thanh, quốc tịch Việt Nam, bị cảnh sát kiểm tra trên đường. Cảnh sát yêu cầu xem giấy tờ. Anh phải làm gì?
Người nước ngoài phải có khả năng xuất trình giấy tờ cho phép cư trú tại Pháp khi bị kiểm tra. Từ chối tuân thủ hay bỏ chạy có thể làm tình hình tệ hơn. Việc kiểm tra phải được tiến hành tôn trọng con người.
Sophie, quốc tịch Pháp, nhận được thư: cô được bốc thăm làm bồi thẩm (juré) tại tòa đại hình (cour d'assises). Cô không muốn đi. Cô phải làm gì?
Làm bồi thẩm tòa đại hình là nghĩa vụ công dân. Nếu không có lý do nghiêm trọng được chấp nhận, người vắng mặt có thể bị phạt 3.750 €. Bồi thẩm cùng các thẩm phán xét xử các trọng tội.
Thanh là người Việt Nam và sống ở Pháp 15 năm với thẻ thường trú. Anh muốn làm bồi thẩm tại tòa đại hình. Điều đó có được không?
Bồi thẩm được bốc thăm từ những người có tên trong danh sách cử tri. Vì vậy phải có quốc tịch Pháp và có quyền công dân. Thanh có thể làm bồi thẩm nếu được nhập quốc tịch.
Điện thoại của Mei bị lấy cắp trên xe buýt. Cô muốn nộp đơn tố cáo. Cô có thể đến đâu?
Có thể tố cáo miễn phí tại bất kỳ đồn cảnh sát hay hiến binh nào; cũng có thể viết thư cho công tố viên (procureur de la République). Với một số vụ trộm, có thể khai báo trước trên mạng. Cảnh sát không được từ chối đơn.
Con trai của Lucas, 12 tuổi, ngày nào cũng nhận tin nhắn làm nhục từ bạn học trên mạng xã hội. Lucas có thể gọi số miễn phí nào?
Số 3018 là đường dây quốc gia miễn phí và ẩn danh chống bắt nạt học đường và bắt nạt qua mạng. Bắt nạt học đường là một tội kể từ luật ngày 2/3/2022.
Moussa cho rằng một cơ quan dịch vụ công đã đối xử bất công và phân biệt với anh. Anh muốn một cách khiếu nại miễn phí và độc lập. Anh có thể liên hệ ai?
Défenseur des droits là cơ quan độc lập được ghi trong Hiến pháp. Cơ quan này bảo vệ quyền của người sử dụng dịch vụ công, chống phân biệt đối xử và bảo vệ quyền trẻ em. Việc gửi khiếu nại là miễn phí (trên mạng, qua thư hoặc gặp đại diện).
Lúc 2 giờ sáng, hàng xóm của Karim tổ chức tiệc với nhạc rất to. Karim đã yêu cầu giảm âm lượng nhưng không có kết quả. Anh có thể làm gì?
Gây ồn ào ban đêm là vi phạm bị phạt tiền. Sau khi đã thử nói chuyện, có thể gọi cảnh sát hoặc hiến binh (17). Không bao giờ được tự ý trả đũa.
Ngày nào Ivan cũng sửa nhà rất ồn trong căn hộ lúc 15 giờ. Anh nghĩ tiếng ồn được phép đến 22 giờ. Anh ấy nói đúng không?
Đây là một quan niệm sai: tiếng ồn hàng xóm quá to, lặp lại hoặc kéo dài có thể bị phạt cả ban ngày lẫn ban đêm. Tòa thị chính thường quy định giờ cho các công việc gây ồn.
Để nhanh gọn, Lucas để tấm nệm cũ và các túi rác trên vỉa hè cạnh thùng rác vào một ngày không có thu gom. Điều này có được phép không?
Vứt rác trên đường công cộng bị cấm và bị phạt tiền (cao hơn nếu dùng xe để chở). Đồ cồng kềnh phải mang đến bãi tái chế (déchetterie) hoặc chờ đợt thu gom của xã.
Kevin không có bằng lái xe. Anh lấy xe của anh trai để đi làm. Anh có thể bị gì?
Lái xe không có bằng là tội hình sự, bị phạt tới 1 năm tù và 15.000 € tiền phạt. Xe có thể bị tịch thu. Nếu xảy ra tai nạn, bảo hiểm có thể từ chối chi trả.
Ahmed có xe ô tô nhưng đã ngừng đóng bảo hiểm để tiết kiệm. Anh vẫn tiếp tục lái xe. Điều này có hợp pháp không?
Mọi phương tiện lưu thông phải có bảo hiểm, tối thiểu là bảo hiểm trách nhiệm dân sự, để bồi thường cho nạn nhân tai nạn. Lái xe không bảo hiểm là tội bị phạt tới 3.750 €.
Mei sắp thuê một căn hộ không có nội thất giá 800 € mỗi tháng, chưa tính phí dịch vụ. Chủ nhà đòi tiền đặt cọc 2.400 €. Điều này có được phép không?
Với nhà không nội thất, tiền đặt cọc không được vượt quá một tháng tiền thuê chưa tính phí (hai tháng với nhà có nội thất). Tiền này phải được trả lại trong một tháng nếu biên bản trả nhà khớp với lúc nhận, hai tháng nếu không.
Chủ căn hộ mà Thanh đang thuê vẫn giữ một chìa khóa. Ông ta vào nhà khi Thanh vắng mặt, không báo trước, để « kiểm tra ». Ông ta có quyền làm vậy không?
Người thuê có quyền sử dụng nhà một cách yên ổn: đó là nơi ở của họ. Chủ nhà không được vào khi chưa có sự đồng ý. Tự ý xâm nhập nhà người khác là tội xâm phạm chỗ ở, bị Bộ luật Hình sự trừng phạt.
Amina và chồng tìm nhà cho gia đình có ba con. Một chủ nhà từ chối cho thuê và nói: « Tôi không muốn cho gia đình có con thuê. » Điều này có hợp pháp không?
Chủ nhà có thể kiểm tra thu nhập của người xin thuê, nhưng không được từ chối vì hoàn cảnh gia đình, nguồn gốc, tôn giáo hay họ tên. Đó là phân biệt đối xử bị cấm; có thể khiếu nại tới Défenseur des droits.
Rachid nợ tiền thuê nhà nhiều tháng. Một hôm, chủ nhà thay ổ khóa và vứt đồ đạc của anh ra ngoài. Điều này có hợp pháp không?
Kể cả khi người thuê không trả tiền, chủ nhà không được tự trục xuất: phải có quyết định của tòa án, do thừa phát lại (commissaire de justice) thi hành. Trong thời gian tạm ngừng mùa đông (từ 1/11 đến 31/3), việc trục xuất về nguyên tắc bị hoãn lại.
Mei không hài lòng với bác sĩ của mình. Một người bạn nói cô không có quyền đổi bác sĩ. Người bạn nói đúng không?
Tự do chọn bác sĩ là quyền của bệnh nhân. Mei có thể đổi bác sĩ gia đình (médecin traitant) bất cứ lúc nào bằng cách khai báo bác sĩ mới với Bảo hiểm y tế (thường do chính bác sĩ làm).
Chủ lao động của Ana gọi cho bác sĩ của cô để hỏi cô bị bệnh gì trong thời gian nghỉ ốm. Bác sĩ có được trả lời không?
Bí mật y tế bảo vệ mọi thông tin về sức khỏe của bệnh nhân. Bác sĩ không được tiết lộ cho chủ lao động. Giấy nghỉ ốm gửi cho chủ lao động không ghi tên bệnh.
Ivan không có thẻ cư trú cũng không có bảo hiểm y tế. Anh bị thương nặng và đến phòng cấp cứu của một bệnh viện công. Điều gì sẽ xảy ra?
Bệnh viện công phải tiếp nhận và điều trị mọi người trong tình trạng cấp cứu, bất kể quốc tịch, tình trạng giấy tờ hay khả năng tài chính. Nhân viên y tế phải giữ bí mật y tế.
Thanh là người Việt Nam và sống ở Pháp 15 năm với thẻ thường trú. Anh muốn bỏ phiếu trong cuộc bầu cử tổng thống. Anh có thể làm vậy không?
Quyền bầu cử trong các cuộc bầu cử quốc gia (tổng thống, quốc hội, trưng cầu dân ý) chỉ dành cho công dân Pháp đã thành niên. Thanh sẽ được bỏ phiếu nếu nhập quốc tịch Pháp.
Ana là người Bồ Đào Nha và sống ở Lyon năm năm. Cô có thể bỏ phiếu trong những cuộc bầu cử nào ở Pháp?
Công dân Liên minh châu Âu sống ở Pháp được bỏ phiếu trong bầu cử hội đồng xã và bầu cử châu Âu, nếu đăng ký vào danh sách cử tri bổ sung. Họ không được bầu tổng thống hay quốc hội.
Cách mạng Pháp bắt đầu vào năm nào?
Cách mạng Pháp bắt đầu năm 1789: triệu tập Hội nghị các đẳng cấp (États généraux) vào tháng 5, phá ngục Bastille ngày 14/7, Tuyên ngôn Nhân quyền và Dân quyền ngày 26/8.
Napoléon Đệ Nhất (Napoléon Ier) là ai?
Napoléon Bonaparte, một vị tướng thời Cách mạng, trở thành Đệ nhất Tổng tài năm 1799 rồi lên ngôi hoàng đế của người Pháp năm 1804. Ông đã ban hành Bộ luật Dân sự (Code civil, 1804). Vị vua bị chém đầu là Louis XVI; tác giả Những người khốn khổ là Victor Hugo.
Nhân vật lịch sử nào sau đây là người Pháp?
Jeanne d'Arc là nữ anh hùng Pháp thế kỷ XV, đã chiến đấu chống quân Anh trong Chiến tranh Trăm năm. Christophe Colomb là người Ý (thành Genova), Lincoln là người Mỹ, Gandhi là người Ấn Độ.
Ngày nay nước Pháp đang ở nền Cộng hòa thứ mấy?
Nước Pháp sống dưới nền Đệ Ngũ Cộng hòa kể từ Hiến pháp ngày 4/10/1958. Chưa từng có nền Cộng hòa thứ sáu.
Shoah là gì?
Shoah (nghĩa là « thảm họa » trong tiếng Do Thái) chỉ cuộc tàn sát khoảng 6 triệu người Do Thái ở châu Âu do Đức Quốc xã và đồng phạm thực hiện từ 1941 đến 1945. Tại Pháp, khoảng 76 000 người Do Thái đã bị trục xuất đến các trại.
Quốc gia hoặc khu vực nào trên thế giới từng là thuộc địa của Pháp?
Algérie là thuộc địa của Pháp từ năm 1830 đến khi độc lập năm 1962. Brazil là thuộc địa của Bồ Đào Nha, Úc của Anh, Philippines của Tây Ban Nha. Đông Dương (gồm cả Việt Nam) cũng từng là thuộc địa của Pháp.
Ai đã làm cho trường học trở nên miễn phí, thế tục và bắt buộc?
Các luật Jules Ferry năm 1881 và 1882 làm cho trường tiểu học công lập miễn phí (1881), rồi bắt buộc và thế tục (1882). Mẹo nhớ: « Ferry = trường học ».
Chiến tranh thế giới thứ hai diễn ra khi nào?
Chiến tranh thế giới thứ hai kéo dài từ 1939 đến 1945; tại châu Âu chiến tranh kết thúc ngày 8/5/1945. 1914-1918 là Chiến tranh thế giới thứ nhất, 1954-1962 là chiến tranh Algérie.
Chiến tranh thế giới thứ nhất diễn ra khi nào?
Chiến tranh thế giới thứ nhất (« Đại chiến ») kéo dài từ 1914 đến 1918. Chiến tranh dừng lại với hiệp định đình chiến ngày 11/11/1918, nay là ngày nghỉ lễ.
Cộng đồng Kinh tế châu Âu (CEE) được thành lập vào năm nào?
CEE được thành lập bởi Hiệp ước Roma, ký ngày 25/3/1957 bởi sáu nước trong đó có Pháp. Bẫy: 1951 = CECA (Cộng đồng Than Thép); 1992 = Hiệp ước Maastricht (Liên minh châu Âu).
Ngày 11 tháng 11 là ngày nghỉ lễ. Ngày này tương ứng với sự kiện gì?
Ngày 11/11/1918, hiệp định đình chiến chấm dứt giao tranh của Chiến tranh thế giới thứ nhất. Đừng nhầm với ngày 8/5 (chiến thắng 1945) và ngày 14/7 (quốc khánh).
Ai là Tổng thống đầu tiên được bầu dưới nền Đệ Ngũ Cộng hòa?
Charles de Gaulle được bầu làm tổng thống vào tháng 12/1958, rồi tái đắc cử năm 1965. Pompidou kế nhiệm năm 1969, Giscard d'Estaing năm 1974 và Mitterrand năm 1981.
Chế độ nô lệ được bãi bỏ vĩnh viễn ở Pháp vào năm nào?
Chế độ nô lệ bị bãi bỏ vĩnh viễn bởi sắc lệnh ngày 27/4/1848, nhờ Victor Schœlcher. Bẫy: lần bãi bỏ đầu tiên năm 1794 đã bị Napoléon Bonaparte hủy bỏ năm 1802.
Trường công lập miễn phí từ năm nào?
Luật Jules Ferry ngày 16/6/1881 làm cho trường tiểu học công lập miễn phí. Năm sau (1882), trường học trở nên bắt buộc và thế tục. 1905 là luật tách Giáo hội và Nhà nước.
Nước Pháp đã có bao nhiêu nền cộng hòa?
Nước Pháp đã có năm nền cộng hòa: thứ nhất (1792), thứ hai (1848), thứ ba (1870), thứ tư (1946) và thứ năm (từ 1958), là nền cộng hòa hiện nay.
Ai là vua nước Pháp vào thời điểm Cách mạng Pháp?
Louis XVI trị vì từ 1774 đến 1792; ông bị chém đầu ngày 21/1/1793. Louis XIV (Vua Mặt Trời) và Louis XV đều đã qua đời trước năm 1789.
Ai đã sáng lập nền Đệ Ngũ Cộng hòa?
Năm 1958, tướng de Gaulle cho thông qua Hiến pháp mới bằng trưng cầu dân ý (28/9/1958): đó là sự ra đời của nền Đệ Ngũ Cộng hòa. Ông trở thành tổng thống đầu tiên của nền cộng hòa này.
Ngày 14 tháng 7 kỷ niệm điều gì?
Ngày 14/7 là quốc khánh từ năm 1880. Ngày này gợi nhớ sự kiện phá ngục Bastille (14/7/1789) và Lễ hội Liên bang (14/7/1790). Có một cuộc diễu binh lớn tại Paris.
Cuộc chiến tranh nào diễn ra từ năm 1914 đến 1918?
Chiến tranh thế giới thứ nhất (1914-1918) đã làm khoảng 1,4 triệu binh sĩ Pháp tử trận. Chiến tranh kết thúc bằng hiệp định đình chiến ngày 11/11/1918.
Tại sao năm 1958 quan trọng đối với nước Pháp?
Hiến pháp của nền Đệ Ngũ Cộng hòa được thông qua bằng trưng cầu dân ý ngày 28/9/1958 và ban hành ngày 4/10/1958. Chiến tranh kết thúc năm 1945, án tử hình bị bãi bỏ năm 1981 và đồng euro xuất hiện năm 2002.
Con sông nào chảy qua nước Pháp?
Sông Loire là con sông dài nhất nước Pháp (khoảng 1 000 km). Các sông lớn khác của Pháp là Seine, Rhône và Garonne. Sông Danube, sông Nil và sông Mê Kông không chảy qua Pháp.
Thành phố nào là của Pháp?
Bordeaux là thành phố lớn ở tây nam nước Pháp, bên bờ sông Garonne. Bẫy: người ta nói tiếng Pháp ở Genève (Thụy Sĩ) và Bruxelles (Bỉ), nhưng các thành phố này không thuộc Pháp. Milan ở Ý.
Đại dương nào bao quanh bờ biển phía tây nước Pháp?
Đại Tây Dương bao quanh bờ biển phía tây nước Pháp, từ vùng Bretagne đến xứ Basque. Phía nam là Địa Trung Hải; phía bắc là eo biển Manche và biển Bắc.
Paris là gì?
Paris là thủ đô và là thành phố lớn nhất của nước Pháp. Sông Seine chảy qua Paris, nơi đặt các cơ quan lớn của nhà nước (điện Élysée, Quốc hội, Thượng viện).
Thủ đô của nước Pháp là gì?
Paris là thủ đô của nước Pháp. Lyon và Marseille là những thành phố lớn của Pháp nhưng không phải thủ đô; Bruxelles là thủ đô của Bỉ.
Nước Pháp chính quốc (France métropolitaine) nằm ở châu lục nào?
Nước Pháp chính quốc nằm ở Tây Âu. Một số lãnh thổ hải ngoại nằm ở các châu lục khác (ví dụ Guyane ở Nam Mỹ), nhưng phần chính quốc thì không.
Hòn đảo nào là một tỉnh hải ngoại của Pháp?
La Réunion, ở Ấn Độ Dương, là một tỉnh và vùng hải ngoại, giống như Guadeloupe, Martinique, Guyane và Mayotte. Madagascar và Mauritius là các quốc gia độc lập; Sicilia thuộc Ý.
Nước Pháp chính quốc có bao nhiêu vùng (région)?
Từ ngày 1/1/2016, nước Pháp chính quốc có 13 vùng (kể cả Corse). Bẫy: tổng cộng 18 vùng nếu tính 5 vùng hải ngoại; 22 vùng trước năm 2016; 101 là số tỉnh (département).
Thành phố nào là một cảng biển lớn?
Marseille, bên bờ Địa Trung Hải, là cảng biển lớn nhất nước Pháp. Grenoble, Dijon và Clermont-Ferrand là các thành phố nằm sâu trong đất liền, xa biển.
Biển nào nằm ở phía nam nước Pháp chính quốc?
Địa Trung Hải bao quanh miền nam nước Pháp (Marseille, Nice, Montpellier, Corse). Eo biển Manche và biển Bắc ở phía bắc; biển Baltic không giáp nước Pháp.
Thành phố nào nằm bên bờ Địa Trung Hải?
Nice nằm trên vùng Côte d'Azur, bên bờ Địa Trung Hải. Bordeaux và Brest ở phía Đại Tây Dương; Lille ở miền bắc, cách xa Địa Trung Hải.
Đảo Corse nằm ở đâu?
Corse là một hòn đảo của Pháp trên Địa Trung Hải, ở phía đông nam nước Pháp lục địa và phía bắc đảo Sardegna (Ý). Corse thuộc nước Pháp chính quốc.
Dãy núi nào nằm giữa Pháp và Ý?
Dãy Alpes ngăn cách Pháp với Ý (và Thụy Sĩ); tại đây có đỉnh Mont Blanc, đỉnh núi cao nhất nước Pháp. Bẫy: dãy Pyrénées nằm giữa Pháp và Tây Ban Nha.
Molière là ai?
Molière (1622-1673) đã viết những vở hài kịch nổi tiếng như Trưởng giả học làm sang, Lão hà tiện hay Người bệnh tưởng. Tiếng Pháp được gọi là « ngôn ngữ của Molière ». Bài La Marseillaise do Rouget de Lisle sáng tác.
Charles Baudelaire là ai?
Charles Baudelaire (1821-1867) là một nhà thơ lớn của Pháp, tác giả tập thơ Những bông hoa ác (Les Fleurs du mal, 1857).
George Sand là ai?
George Sand (1804-1876), tên thật là Aurore Dupin, là một nữ nhà văn Pháp đã dùng bút danh nam để xuất bản tác phẩm. Bà viết cuốn La Mare au diable (Ao quỷ). Bẫy: dù tên là « George », đây là một phụ nữ.
Simone de Beauvoir là ai?
Simone de Beauvoir (1908-1986) là nữ triết gia và nhà văn, tác giả cuốn Giới tính thứ hai (Le Deuxième Sexe, 1949), tác phẩm quan trọng của phong trào nữ quyền. Bẫy: luật IVG là của Simone Veil; người hai lần đoạt Nobel là Marie Curie.
Albert Camus là ai?
Albert Camus (1913-1960), sinh ra ở Algérie, là tác giả của Người xa lạ (L'Étranger) và Dịch hạch (La Peste). Ông nhận giải Nobel văn chương năm 1957.
Paul Cézanne là ai?
Paul Cézanne (1839-1906), sinh tại Aix-en-Provence, là một họa sĩ hậu ấn tượng. Ông thường vẽ núi Sainte-Victoire và tranh tĩnh vật.
Marc Chagall là ai?
Marc Chagall (1887-1985), sinh ra ở Đế quốc Nga (nay thuộc Belarus), là họa sĩ nhập quốc tịch Pháp năm 1937. Ông đã vẽ trần nhà Nhà hát Opéra Garnier ở Paris.
Joséphine Baker là ai?
Joséphine Baker (1906-1975), sinh ra ở Mỹ, trở thành công dân Pháp năm 1937. Bà là ca sĩ và vũ công nổi tiếng, đồng thời là chiến sĩ kháng chiến trong Thế chiến thứ hai. Bà được đưa vào điện Panthéon năm 2021.
Ai là một nữ ca sĩ Pháp nổi tiếng?
Édith Piaf (1915-1963) là một nữ ca sĩ lớn của Pháp, nổi tiếng với các bài La Vie en rose và Non, je ne regrette rien. Marie Curie là nhà khoa học, Jeanne d'Arc là nữ anh hùng thời Trung cổ, George Sand là nhà văn.
Louvre là gì?
Louvre, trước đây là cung điện của các vua Pháp, ngày nay là một trong những bảo tàng lớn nhất thế giới; tại đây trưng bày bức La Joconde (Mona Lisa). Tổng thống Cộng hòa ở tại điện Élysée.
Jean de La Fontaine là ai?
Jean de La Fontaine (1621-1695) nổi tiếng với các truyện ngụ ngôn (Fables) như Con quạ và con cáo hay Ve sầu và kiến, được trẻ em học ở trường. Tháp Eiffel là công trình của Gustave Eiffel.
Nhà văn nào là người Pháp?
Victor Hugo (1802-1885) là tác giả Những người khốn khổ và Nhà thờ Đức Bà Paris; ông được an táng tại điện Panthéon. Shakespeare là người Anh, Cervantes người Tây Ban Nha, Goethe người Đức.
Tháp Eiffel nằm ở thành phố nào?
Tháp Eiffel được Gustave Eiffel xây dựng tại Paris nhân dịp Triển lãm Thế giới năm 1889. Đây là công trình nổi tiếng nhất của nước Pháp.
Lễ Giáng sinh (Noël) được tổ chức vào ngày nào?
Lễ Giáng sinh được tổ chức ngày 25/12; đây là ngày nghỉ lễ ở Pháp. Ngày 1/1 là Tết Dương lịch, ngày 14/7 là quốc khánh và ngày 1/11 là lễ Các Thánh (Toussaint).
Số điện thoại khẩn cấp nào dùng để gọi SAMU (cấp cứu y tế)?
Số 15 dùng để gọi SAMU khi có cấp cứu y tế. Số 17 là cảnh sát, 18 là lính cứu hỏa, 115 là Samu social (chỗ ở khẩn cấp). Số 112 cũng dùng được ở khắp châu Âu.
Số điện thoại khẩn cấp nào dùng để gọi lính cứu hỏa?
Số 18 dùng để gọi lính cứu hỏa (sapeurs-pompiers) khi có cháy, tai nạn, người gặp nguy hiểm. Số 15 là SAMU, 17 là cảnh sát, 119 là đường dây bảo vệ trẻ em.
Sau khi có bằng lái xe, cần làm gì để được lái xe của mình?
Để lưu thông, xe hơi bắt buộc phải có bảo hiểm (tối thiểu bảo hiểm trách nhiệm dân sự « au tiers ») và giấy đăng ký xe (carte grise). Lái xe không có bảo hiểm là một tội.
Một cuộc hôn nhân được pháp luật công nhận với những điều kiện nào?
Ở Pháp, chỉ có hôn nhân dân sự, do viên chức hộ tịch cử hành tại tòa thị chính (mairie), mới có giá trị pháp lý. Hai người phải từ 18 tuổi trở lên và tự nguyện đồng ý; hôn nhân cưỡng ép bị cấm.
Khi nào phải khai sinh cho con tại phòng hộ tịch của tòa thị chính?
Việc khai sinh là bắt buộc trong vòng 5 ngày sau khi sinh (không tính ngày sinh), tại tòa thị chính nơi trẻ sinh ra. Thường bệnh viện phụ sản sẽ hỗ trợ làm thủ tục này.
Lao động không khai báo (làm « chui ») là:
Lao động không khai báo (« travail dissimulé » hay « làm chui ») là một tội bị pháp luật trừng phạt, trước hết đối với chủ lao động. Người làm chui không có bảo hiểm xã hội và không được tính lương hưu.
Chủ lao động phải làm gì khi ấn định mức lương?
Mức lương được ghi trong hợp đồng lao động, nhưng không bao giờ được thấp hơn SMIC hay mức tối thiểu của thỏa ước tập thể. Mọi khác biệt lương vì nguồn gốc hay giới tính đều là phân biệt đối xử bị cấm.
SMIC là gì?
SMIC (salaire minimum interprofessionnel de croissance) là mức lương giờ tối thiểu mà mọi chủ lao động phải trả. Mức này được điều chỉnh ít nhất mỗi năm một lần, vào ngày 1 tháng 1.
Bước đầu tiên cần làm để tìm việc là gì?
France Travail (trước đây là Pôle emploi) ghi danh người tìm việc, giới thiệu việc làm và hỗ trợ. CAF chi trả trợ cấp gia đình, còn préfecture cấp thẻ cư trú.
Thời gian làm việc theo luật định mỗi tuần là bao lâu?
Thời gian làm việc theo luật là 35 giờ mỗi tuần cho công việc toàn thời gian (từ luật Aubry, năm 2000). Vượt quá là giờ làm thêm. Về nguyên tắc, 48 giờ là mức tối đa trong một tuần.
Ai được France Travail hỗ trợ?
France Travail giúp tất cả những người tìm việc (người Pháp hoặc người nước ngoài được phép làm việc) và cả các doanh nghiệp đang tuyển dụng. Cơ quan này cũng chi trả trợ cấp thất nghiệp.
Một người nước ngoài cư trú hợp pháp có thể thành lập doanh nghiệp:
Người nước ngoài cư trú hợp pháp có thể lập doanh nghiệp nếu thẻ cư trú cho phép (ví dụ thẻ thường trú, hoặc thẻ « doanh nhân/nghề tự do »). Không cần người cộng sự quốc tịch Pháp.
Phụ nữ có được thành lập doanh nghiệp không?
Bình đẳng nam nữ là một nguyên tắc của nền Cộng hòa. Từ năm 1965, phụ nữ đã kết hôn có thể hành nghề và quản lý tài sản mà không cần sự cho phép của chồng.
Trẻ vị thành niên được phép đi làm từ bao nhiêu tuổi?
Về nguyên tắc, có thể đi làm từ 16 tuổi, tuổi kết thúc nghĩa vụ học tập. Ngoại lệ: từ 14 tuổi, thanh thiếu niên có thể làm việc nhẹ trong kỳ nghỉ hè/nghỉ học, nếu cha mẹ và thanh tra lao động đồng ý.
Phải yêu cầu hoàn trả chi phí y tế tại cơ quan nào?
Chi phí y tế được Bảo hiểm y tế (Assurance maladie) hoàn trả, thông qua quỹ CPAM của tỉnh. CAF chi trả trợ cấp gia đình và nhà ở, không hoàn tiền khám chữa bệnh.
Số điện thoại khẩn cấp là gì?
Các số khẩn cấp (15, 17, 18, 112, 114 qua SMS) đều miễn phí, hoạt động ngày đêm, kể cả khi điện thoại hết tiền, dùng khi có nguy hiểm. Không được gọi khi không thật sự khẩn cấp.
Về việc tiếp cận chăm sóc y tế, câu nào đúng?
Nhờ chế độ bảo hiểm y tế toàn dân (PUMa), mọi người làm việc hoặc cư trú ổn định, hợp pháp tại Pháp đều có quyền hưởng Bảo hiểm y tế. Từ chối chữa bệnh vì tôn giáo hay nguồn gốc là phân biệt đối xử bị cấm.
Khi có vấn đề sức khỏe không khẩn cấp, trước tiên nên tìm đến ai?
Với vấn đề không khẩn cấp, trước hết hãy khám bác sĩ điều trị chính (médecin traitant). Khoa cấp cứu, số 15 và số 18 dành cho tình huống nghiêm trọng. Nếu bác sĩ bận, có thể gọi dịch vụ trực khám (permanence des soins).
Vai trò của bác sĩ điều trị chính (médecin traitant) là gì?
Bác sĩ điều trị chính, đã được khai báo với Bảo hiểm y tế, điều phối lộ trình chăm sóc: theo dõi bệnh nhân và chuyển đến bác sĩ chuyên khoa khi cần. Nếu không khai báo bác sĩ điều trị chính, mức hoàn tiền sẽ thấp hơn.
Trong những trường hợp nào nên đến khoa cấp cứu của bệnh viện?
Khoa cấp cứu dành cho tình huống nghiêm trọng và đột ngột: tai nạn, đau dữ dội, ngất xỉu, khó thở. Các trường hợp khác nên đi khám bác sĩ. Nếu không chắc, có thể gọi số 15.
Mục đích của các loại tiêm chủng bắt buộc là gì?
Tiêm chủng bảo vệ người được tiêm và cả những người khác, vì hạn chế sự lây lan của bệnh truyền nhiễm. Từ năm 2018, 11 loại vắc-xin là bắt buộc cho trẻ nhỏ (cần có để vào nhà trẻ và đi học).
Thẻ Vitale dùng để làm gì?
Thẻ Vitale chứa thông tin của người được bảo hiểm. Khi xuất trình ở phòng khám hay nhà thuốc, phiếu khám chữa bệnh được gửi thẳng đến Bảo hiểm y tế và tiền được hoàn trong vài ngày. Đây không phải giấy tờ tùy thân.
Bảo hiểm sức khỏe bổ sung (mutuelle) dùng để làm gì?
Bảo hiểm y tế không hoàn trả toàn bộ. Mutuelle (bảo hiểm bổ sung) trả toàn bộ hoặc một phần còn lại. Người làm công ty tư nhân được hưởng qua chủ lao động, và Complémentaire santé solidaire hỗ trợ người thu nhập thấp.
Đi học bắt buộc đến bao nhiêu tuổi?
Việc học là bắt buộc từ 3 đến 16 tuổi với mọi trẻ em sống tại Pháp. Từ 16 đến 18 tuổi có thêm nghĩa vụ đào tạo (học tiếp, học nghề, việc làm hoặc nghĩa vụ dân sự).
Quyền làm cha mẹ (autorité parentale) quy định nghĩa vụ:
Quyền làm cha mẹ là tập hợp các quyền và nghĩa vụ của cha mẹ nhằm bảo vệ con (an toàn, sức khỏe, đạo đức) và lo cho con được giáo dục, phát triển. Quyền này phải thực hiện không có bạo lực thể chất hay tinh thần.
Đi học là bắt buộc đối với ai?
Việc học là bắt buộc với mọi trẻ em, trai và gái, người Pháp và người nước ngoài, sống tại Pháp, từ 3 đến 16 tuổi. Tình trạng giấy tờ của cha mẹ không ảnh hưởng.
Cuối bậc trung học phổ thông (lycée) thì đạt được bằng gì?
Bằng tú tài (« le bac ») được thi vào cuối lycée và cho phép vào bậc đại học. Bằng brevet thi vào cuối collège; licence là bằng đại học.
Sau tiểu học, học sinh học ở loại trường nào?
Sau tiểu học (từ lớp CP đến CM2), học sinh vào collège trong 4 năm (từ lớp 6e đến 3e), rồi lên lycée. Thứ tự cần nhớ: mẫu giáo, tiểu học, collège, lycée.
Đi học là bắt buộc đối với ai?
Việc học là bắt buộc với mọi trẻ em sống tại Pháp, bất kể quốc tịch, nơi sinh hay ngôn ngữ. Từ năm 2019, nghĩa vụ này bắt đầu từ 3 tuổi (không còn là 6 tuổi).
Một trẻ đã đăng ký đi học:
Học sinh đã đăng ký phải chuyên cần: đến lớp tất cả các ngày học và học mọi môn. Mỗi lần vắng mặt cha mẹ phải giải thích lý do; vắng nhiều lần không lý do sẽ bị báo cáo.
Trẻ em không biết nói tiếng Pháp:
Trẻ em nói tiếng nước ngoài được đi học như mọi trẻ khác. Các em học trong lớp bình thường và được hỗ trợ tiếng Pháp, thường trong một lớp đặc biệt (UPE2A).
Ôn tập thông minh, câu tình huống và thi thử 40 câu như thật. Miễn phí, không cần tài khoản.
Bắt đầu ôn thi