Khẩu hiệu và biểu tượng
Devise et symboles · Nguyên tắc và giá trị của nền Cộng hòa · 30 ý chính
La devise · Khẩu hiệu Cộng hòa La devise de la République est « Liberté, Égalité, Fraternité » (article 2 de la Constitution).
Khẩu hiệu của nước Cộng hòa là « Liberté, Égalité, Fraternité » (Tự do, Bình đẳng, Bác ái) – Điều 2 Hiến pháp. Mẹo: LÉF = 3 chữ trên mặt tiền tòa thị chính.
Ảnh: Jebulon · CC BY-SA 3.0 On voit la devise sur les mairies, les écoles, les pièces de monnaie et les documents officiels.
Khẩu hiệu được khắc trên tòa thị chính (mairie), trường học, đồng xu và giấy tờ chính thức.
La Déclaration de 1789 · Tuyên ngôn Nhân quyền 1789 La liberté : pouvoir faire tout ce qui ne nuit pas aux autres (article 4 de la DDHC de 1789).
Tự do: được làm mọi điều không gây hại cho người khác (Điều 4 Tuyên ngôn Nhân quyền và Dân quyền 1789).
L'égalité : tous les citoyens sont égaux devant la loi, sans distinction d'origine, de sexe ou de religion.
Bình đẳng: mọi công dân bình đẳng trước pháp luật, không phân biệt nguồn gốc, giới tính hay tôn giáo.
Égalité femmes-hommes · Bình đẳng nam nữ L'égalité femmes-hommes : aucun métier n'est réservé aux hommes ; refuser d'embaucher une femme est une discrimination interdite.
Bình đẳng nam nữ: không nghề nào chỉ dành cho nam; từ chối tuyển phụ nữ là phân biệt đối xử bị cấm.
Fraternité et solidarité · Bác ái và đoàn kết La fraternité : la solidarité et l'entraide entre tous les citoyens.
Bác ái (fraternité): tình đoàn kết và tương trợ giữa mọi công dân.
Le drapeau tricolore · Quốc kỳ ba màu Le drapeau officiel est bleu, blanc, rouge (le drapeau tricolore).
Quốc kỳ chính thức có ba màu xanh, trắng, đỏ (lá cờ tam tài). Mẹo: đọc từ cán cờ ra: xanh – trắng – đỏ.
La Marseillaise · Quốc ca La Marseillaise L'hymne national est la Marseillaise, écrite par Rouget de Lisle en 1792.
Quốc ca là la Marseillaise, do Rouget de Lisle sáng tác năm 1792.
Ảnh: Isidore Pils · Public domain Début de la Marseillaise : « Allons enfants de la Patrie, le jour de gloire est arrivé ».
Câu mở đầu Marseillaise: « Allons enfants de la Patrie, le jour de gloire est arrivé » (Hỡi các con của Tổ quốc, ngày vinh quang đã đến).
Refrain : « Aux armes, citoyens ! Formez vos bataillons ».
Điệp khúc: « Aux armes, citoyens ! Formez vos bataillons » (Hãy cầm vũ khí, hỡi các công dân! Hãy lập đội ngũ).
Marianne · Marianne – hình tượng nền Cộng hòa Marianne est une femme qui représente la République ; elle porte un bonnet phrygien (symbole de liberté).
Marianne là hình tượng người phụ nữ đại diện cho nền Cộng hòa; bà đội mũ phrygien (biểu tượng tự do).
Ảnh: Coyau · CC BY-SA 3.0 On voit Marianne sur les timbres, les pièces, dans les mairies et sur le logo des sites officiels (gouv.fr).
Hình Marianne có trên tem thư, đồng xu, trong tòa thị chính và trên logo các trang web chính thức (gouv.fr).
La Révolution (1789) · Cách mạng Pháp 1789 La fête nationale est le 14 juillet : elle rappelle la prise de la Bastille (1789) et la fête de la Fédération (1790).
Quốc khánh là ngày 14/7: kỷ niệm sự kiện chiếm ngục Bastille (1789) và lễ hội Liên bang (1790).
Le 14 juillet · Quốc khánh 14/7 Le 14 juillet, il y a un défilé militaire sur les Champs-Élysées à Paris et des feux d'artifice.
Ngày 14/7 có duyệt binh trên đại lộ Champs-Élysées ở Paris và bắn pháo hoa.
Le coq gaulois · Con gà trống Gaulois Le coq gaulois est un symbole de la France (non officiel), visible sur le maillot de l'équipe de France de football.
Con gà trống Gaulois là biểu tượng của nước Pháp (không chính thức), có trên áo đội tuyển Pháp môn bóng đá.
La Constitution de 1958 · Hiến pháp 1958 La langue de la République est le français (article 2 de la Constitution).
Ngôn ngữ của nền Cộng hòa là tiếng Pháp (Điều 2 Hiến pháp).
Article 1er : la France est une République indivisible, laïque, démocratique et sociale.
Điều 1 Hiến pháp: Pháp là nước Cộng hòa không thể chia cắt, thế tục, dân chủ và xã hội. Mẹo: « I-L-D-S ».
Le régime de la France est une République (la Ve République, Constitution du 4 octobre 1958).
Chế độ của Pháp là Cộng hòa (Đệ ngũ Cộng hòa, Hiến pháp ngày 4/10/1958).
Principe de la République : « gouvernement du peuple, par le peuple et pour le peuple ».
Nguyên tắc của nền Cộng hòa: « chính quyền của dân, do dân và vì dân ».
Liberté d'expression · Tự do ngôn luận La liberté d'expression permet de dire ses idées, mais l'insulte, la diffamation et l'appel à la haine sont punis.
Tự do ngôn luận cho phép bày tỏ ý kiến, nhưng lăng mạ, vu khống và kích động thù hận bị xử phạt.
Les infractions · Các loại vi phạm Insulter quelqu'un à cause de son handicap, son apparence, son sexe ou son origine est interdit et puni.
Lăng mạ ai đó vì khuyết tật, ngoại hình, giới tính hay nguồn gốc là bị cấm và bị phạt.
Ces règles s'appliquent aussi sur internet et les réseaux sociaux.
Các quy định này cũng áp dụng trên internet và mạng xã hội.
Brûler publiquement le drapeau ou insulter l'hymne est un outrage puni d'une amende.
Đốt quốc kỳ nơi công cộng hoặc xúc phạm quốc ca là hành vi xúc phạm (outrage), bị phạt tiền.
Non aux discriminations · Chống phân biệt đối xử L'antisémitisme désigne la haine ou les préjugés contre les Juifs ; le racisme et l'antisémitisme sont des délits.
Chủ nghĩa bài Do Thái (antisémitisme) là sự thù ghét hay định kiến đối với người Do Thái; phân biệt chủng tộc và bài Do Thái là tội phạm.
Contre les discriminations, l'État vote des lois, punit les auteurs et a créé le Défenseur des droits.
Để chống phân biệt đối xử, Nhà nước ban hành luật, trừng phạt người vi phạm và lập ra Défenseur des droits (Cơ quan Bảo vệ quyền).
Les associations · Hội đoàn La liberté d'association (loi de 1901) : chacun peut créer une association ou y adhérer librement.
Tự do lập hội (luật năm 1901): ai cũng có thể tự do thành lập hoặc tham gia hiệp hội.
Rôle des associations : créer du lien social, aider les autres (sport, culture, solidarité) ; être bénévole est une participation citoyenne.
Vai trò của hiệp hội: tạo gắn kết xã hội, giúp đỡ người khác (thể thao, văn hóa, từ thiện); làm tình nguyện viên là một hình thức tham gia công dân.
Les impôts financent les services publics ; chacun paie selon ses moyens (article 13 de la DDHC).
Thuế dùng để chi cho dịch vụ công; mỗi người đóng theo khả năng của mình (Điều 13 DDHC).
Les impôts · Thuế và dịch vụ công Déclarer ses revenus aux impôts chaque année est obligatoire.
Khai báo thu nhập với cơ quan thuế hằng năm là bắt buộc.
Carte Vitale et mutuelle · Thẻ Vitale và bảo hiểm bổ sung La Sécurité sociale a été créée en 1945 : c'est un exemple de fraternité et de solidarité.
An sinh xã hội (Sécurité sociale) được thành lập năm 1945: đó là ví dụ của tình bác ái và đoàn kết.