Tổ chức bộ máy Nhà nước
Organisation de la République · Hệ thống thể chế và chính trị · 26 ý chính
La durée des mandats · Thời hạn nhiệm kỳ Le Président de la République est élu au suffrage universel direct pour 5 ans (quinquennat), au maximum 2 mandats consécutifs.
Tổng thống được bầu phổ thông trực tiếp, nhiệm kỳ 5 năm, tối đa 2 nhiệm kỳ liên tiếp.
Ảnh: Office of the President of Ukraine · CC BY 4.0 Président actuel : Emmanuel Macron (élu en 2017, réélu en 2022) ; son mandat se termine en 2027.
Tổng thống hiện nay: Emmanuel Macron (đắc cử 2017, tái đắc cử 2022); nhiệm kỳ kết thúc năm 2027.
Le Président de la République · Tổng thống Le Président habite au palais de l'Élysée à Paris.
Tổng thống làm việc và ở tại điện Élysée ở Paris.
Ảnh: Polymagou · CC BY-SA 4.0 Rôle du Président : garant de la Constitution, chef des armées, il nomme le Premier ministre, promulgue les lois, peut dissoudre l'Assemblée.
Vai trò Tổng thống: bảo đảm Hiến pháp, tổng tư lệnh quân đội, bổ nhiệm Thủ tướng, ban hành luật, có thể giải tán Quốc hội.
Candidat à la présidentielle : être Français, avoir 18 ans, et obtenir 500 parrainages d'élus.
Ứng cử tổng thống: là công dân Pháp, 18 tuổi, và có 500 chữ ký giới thiệu của các đại biểu dân cử.
Si le Président meurt ou démissionne, le président du Sénat assure l'intérim.
Nếu Tổng thống qua đời hay từ chức, Chủ tịch Thượng viện tạm quyền.
Le Gouvernement · Tổng thống, Thủ tướng và Chính phủ Le Premier ministre est nommé par le Président ; il est le chef du Gouvernement et dirige son action.
Thủ tướng được Tổng thống bổ nhiệm; là người đứng đầu Chính phủ và điều hành hoạt động của Chính phủ.
Ảnh: ScareCriterion12 · CC BY-SA 4.0 Le Premier ministre travaille à l'hôtel de Matignon à Paris.
Thủ tướng làm việc tại dinh Matignon ở Paris. Mẹo: Élysée = Tổng thống, Matignon = Thủ tướng.
Le Gouvernement (Premier ministre + ministres) applique les lois et conduit la politique du pays ; il est responsable devant l'Assemblée nationale.
Chính phủ (Thủ tướng + các bộ trưởng) thi hành luật và điều hành chính sách; chịu trách nhiệm trước Quốc hội.
Ảnh: DXR · Public domain Le Parlement = Assemblée nationale + Sénat : il vote les lois, le budget, et contrôle le Gouvernement.
Nghị viện = Quốc hội (Assemblée nationale) + Thượng viện (Sénat): biểu quyết luật, ngân sách và giám sát Chính phủ.
Le Parlement · Nghị viện: Quốc hội và Thượng viện 577 députés, élus au suffrage universel direct pour 5 ans (élections législatives) ; ils siègent au Palais Bourbon.
577 hạ nghị sĩ (députés), bầu phổ thông trực tiếp, nhiệm kỳ 5 năm (bầu cử lập pháp); họp tại Palais Bourbon.
Ảnh: DXR · CC BY-SA 3.0 348 sénateurs, élus au suffrage universel indirect (par des « grands électeurs ») pour 6 ans ; la moitié est renouvelée tous les 3 ans.
348 thượng nghị sĩ, bầu gián tiếp (bởi « đại cử tri ») nhiệm kỳ 6 năm; 3 năm bầu lại một nửa. Họp tại Palais du Luxembourg.
La Constitution de 1958 · Hiến pháp 1958 Le Conseil constitutionnel (9 membres) vérifie que les lois respectent la Constitution et contrôle les élections nationales.
Hội đồng Hiến pháp (9 thành viên) kiểm tra luật có phù hợp Hiến pháp không và giám sát các cuộc bầu cử toàn quốc.
Modifier la Constitution : vote du Parlement puis référendum, ou vote du Congrès (députés + sénateurs) à la majorité des 3/5.
Sửa Hiến pháp: Nghị viện thông qua rồi trưng cầu dân ý, hoặc Congrès (hai viện họp chung) thông qua với đa số 3/5.
Séparation des pouvoirs · Tam quyền phân lập L'autorité judiciaire est exercée par les magistrats (juges et procureurs) ; elle est indépendante et garantit les libertés.
Quyền tư pháp do thẩm phán và công tố viên (magistrats) thực hiện; độc lập và bảo vệ các quyền tự do.
Commune, département, région · Xã, tỉnh, vùng Organisation territoriale : communes, départements, régions (collectivités territoriales). La France est décentralisée.
Tổ chức lãnh thổ: xã (commune), tỉnh (département), vùng (région) – các cộng đồng lãnh thổ. Nước Pháp phân quyền.
Environ 35 000 communes en France.
Pháp có khoảng 35 000 xã (commune).
L'outre-mer (5 DROM) · Các vùng hải ngoại 101 départements (96 en métropole + 5 d'outre-mer) ; Mayotte est le 101e depuis 2011.
101 tỉnh (96 ở chính quốc + 5 ở hải ngoại); Mayotte là tỉnh thứ 101 từ năm 2011.
18 régions : 13 en métropole (dont la Corse) + 5 d'outre-mer.
18 vùng: 13 ở chính quốc (gồm Corse) + 5 ở hải ngoại. Mẹo: 13 + 5 = 18.
Ảnh: JLPC · CC BY-SA 3.0 Le maire dirige la commune ; il est élu par le conseil municipal, lui-même élu par les habitants pour 6 ans (dernières élections : mars 2026).
Thị trưởng (maire) điều hành xã; được hội đồng xã bầu ra, hội đồng do dân bầu nhiệm kỳ 6 năm (lần bầu gần nhất: tháng 3/2026).
Fonctions du maire : état civil (mariages, naissances), police municipale, urbanisme (permis de construire), écoles.
Nhiệm vụ thị trưởng: hộ tịch (kết hôn, khai sinh), cảnh sát xã, quy hoạch (giấy phép xây dựng), trường học.
La commune gère les écoles maternelles et élémentaires, l'état civil, la voirie locale.
Xã quản lý trường mẫu giáo và tiểu học, hộ tịch, đường sá địa phương.
Le département gère l'action sociale (RSA, aide à l'enfance, personnes âgées), les collèges et les routes départementales.
Tỉnh phụ trách trợ giúp xã hội (RSA, bảo trợ trẻ em, người già), trường THCS (collège) và đường tỉnh.
La région gère les lycées, les transports régionaux (TER), le développement économique et la formation professionnelle.
Vùng phụ trách trường THPT (lycée), giao thông vùng (tàu TER), phát triển kinh tế và đào tạo nghề. Mẹo: École = Xã, Collège = Tỉnh, Lycée = Vùng.
Les démarches · Thủ tục hành chính Le préfet représente l'État dans le département et la région ; il est nommé par le Président (pas élu). Il délivre les titres de séjour.
Tỉnh trưởng (préfet) đại diện Nhà nước ở tỉnh và vùng; được Tổng thống bổ nhiệm (không do bầu). Cơ quan préfecture cấp thẻ cư trú.
Autorités élues : Président, députés, sénateurs, maires, conseillers. Autorités nommées : Premier ministre, ministres, préfets, juges.
Chức vụ do bầu: Tổng thống, hạ nghị sĩ, thượng nghị sĩ, thị trưởng, ủy viên hội đồng. Chức vụ bổ nhiệm: Thủ tướng, bộ trưởng, tỉnh trưởng, thẩm phán.